اثر سیتوتوکسیک عصاره آبی Echium amoenum Fisch. et Mey. بر سلول‌های گلیوبلاستومای انسانی

نویسندگان

1 دانشیار، بخش زیست‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، بخش زیست‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 استادیار، بخش زیست‌شناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2020.128057.2652
چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):98.1000/1735-0905.1398.36.438.101.3.1575.1610 گیاهان دارویی به‌دلیل داشتن متابولیت‌های ثانویه احتمالاً دارای اثرهای سیتوتوکسیک بوده و اطلاع از میزان سمیّت آنها ضروریست. گل‌گاوزبان ایرانی (Echium amoenum Fisch. et Mey.) متعلق به شمال ایران و یکی از گیاهان دارویی مهم در طب سنتی ایرانی است. دارای گل‌های بزرگ قرمز رنگ می‌باشد که پس از خشک شدن به رنگ بنفش تیره در می‌آید و جوشانده آن استفاده‌های دارویی دارد. هدف از این تحقیق ارزیابی سیتوتوکسیک عصاره آبی گلبرگ‌های گاوزبان بر سلول‌های انسانی بود. در این پژوهش اثرهای سیتوتوکسیک غلظت‌های مختلف عصاره گل‌گاوزبان بر سلول‌های گلیوبلاستومای انسانی با آزمون رنگ تترازولیوم مطالعه شد. طرح آماری کاملاً تصادفی با سه تکرار برای شاهد و تیمار‌ها استفاده گردید. عصاره آبی این گیاه با IC50 برابر 19.28 میلی‌گرم در میلی‌لیتر دارای اثر سیتوتوکسیک بر سلول‌های گلیوبلاستومای انسانی بود. مورفولوژی سلول‌های تیمار شده، از حالت چند ضلعی به کروی تغییر شکل دادند. مطالعات فوق نشان می‌دهد که هر چند عصاره آبی گلبرگ‌های گل‌گاوزبان ایرانی دارای اثرهای مفیدی می‌باشد، اما مصرف آن باید با احتیاط و طبق دستور انجام شود، چون همان‌گونه که دارای اثر سمی بر سلول‌های گلیوبلاستومای انسانی است ممکن است بر سلول‌های سالم نیز اثر سمی داشته باشد.