تحلیل پیوستار زمانی-مکانی داستان کوتاه زیارت اثر جلال آل‌احمد

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان. تبریز. ایران.

2 دانشجوی دکترای زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان. تبریز. ایران.

doi
10.22034/perlit.2025.66024.3774
چکیده

«پیوستار زمانی-مکانی» یکی از شاخصه‌های بسیار مهم برای سنجش عینیت و واقع‌گرایی یک اثر داستانی است. با توجه به اهمیت این موضوع، مقالۀ حاضر بر آن است تا ضمن بررسی داستان کوتاه زیارت، اثر جلال آل‌احمد ابهامات موجود در داستان را به کمک وقایع تاریخی، نشانه‌های زمانی-مکانی و متغیرهای اجتماعی مورداشاره در بستر داستان، از منظر پیوستار زمانی-مکانی برطرف سازد. در این جستار که با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای و سندکاوی و به شیوۀ توصیفی-تحلیلی نگاشته شده، ضمن پرداختن به مبانی نظری موضوع و نگاهی گذرا به خط فکری نویسنده، داستان به لحاظ حس زیارتی مکان، مبدأ و مقصد سفر، طول مسیر حرکت، زمان سفر و ناهمخوانی زمانی و مکانی مورد بررسی قرار گرفته‌است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می‌دهد که داستان مذکور علیرغم نشانه‌‌های زمانی-مکانی ، ابهاماتی را به لحاظ پیوستار زمانی-مکانی داراست و ناهمخوانی‌های زمانی و مکانی نیز در آن مشهود است که با ویژگی‌های یک اثر رئالیستی، که واقع‌گرایی از مشخصه‌های بارز آن است، مطابقت ندارد.