سپهر، رقم جدید گندم نان مناسب کشت در مناطق معتدل کشور

نویسندگان

1

2

3

4

5

6

7

8

9 دانشگاه آزاد اسلامی

10 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

11 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

12 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

13 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

14

15 دانشگاه گیلان

16 دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان

17

18

19

20

21

22

23 دانشگاه محقق اردبیلی

24

25 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

26 دانشگاه آزاد اسلامی

27 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

28 دانشگاه تربت جام

29 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

30

31 دانشگاه ارومیه

32

33

34 دانشگاه علوم پزشکی گیلان

35

36 دانشگاه آزاد اسلامی

37 انستیتو پاستور ایران

doi
10.22092/rafhc.2026.368871.1358
چکیده

لاین گندم M-97-18 (رقم سپهر) در سال زراعی 95-1394 در آزمایش بررسی پتانسیل عملکرد خزانه‌های بین‌المللی گندم بهاره با میانگین عملکرد دانه 10550 کیلوگرم در هکتار نسبت به رقم شاهد سیروان با میانگین عملکرد دانه 10249 کیلوگرم در هکتار برتری نشان داد. در سال زراعی 96-1395 این لاین در آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی یکنواخت اقلیم معتدل در دو شرایط آبیاری کامل و تنش قطع آبیاری پس از ظهور سنبله با میانگین عملکرد دانه 6294 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با ارقام شاهد رخشان، بهاران، پارسی و سیروان با میانگین عملکرد دانه6136 کیلوگرم در هکتار انتخاب شد. در سال زراعی 97-1396 در آزمایش مقایسه عملکرد پیشرفته مناطق معتدل کشور در دو شرایط آبیاری کامل و تنش قطع آبیاری با سه تکرار بررسی و با میانگین عملکرد دانه 5425 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با ارقام شاهد رخشان و بهاران گزینش شد. طی دو سال زراعی 99-1397 این لاین در آزمایش سازگاری اقلیم معتدل کشور در ایستگاه‌های کرج، کرمانشاه، زرقان، بروجرد و مشهد در شرایط آبیاری کامل و ایستگاه‌های نیشابور، ورامین و اصفهان در شرایط تنش قطع آب از مرحله سنبله دهی به بعد به‌ترتیب با میانگین عملکرد دانه 8058 و 6501 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با ارقام شاهد رخشان با میانگین عملکرد 7218 و 6196 کیلوگرم در هکتار و بهاران با میانگین عملکرد 7209 و 6189 کیلوگرم در هکتار برتر بود. در آزمایش‌های تحقیقی- ترویجی سال زراعی 1400-1401 میانگین عملکرد دانه این لاین در شرایط تنش قطع آبیاری پس از ظهور سنبله در استان‌های اصفهان، خراسان رضوی و یزد به‌ترتیب 2720، 3090 و 2779 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با ارقام شاهد فرین، امین و سیروان با میانگین عملکرد 2043، 2990 و 2274 کیلوگرم در هکتار گزارش شد. لاین گندم M-97-18 با درصد پروتئین 12/2، سختی دانه 52 و ارتفاع رسوب اس دی اس 66 از کیفیت نانوایی خوبی برخوردار است. حداکثر عکس العمل آن در مقابل بیماری‌های مهم زنگ زرد 30MR و زنگ قهوه‌ای تا 30MS ثبت شده است. ارتفاع بوته آن حدود 97 سانتی‌متر، وزن هزاردانه آن 41 گرم، نسبت به خوابیدگی مقاوم و دارای زودرسی نسبی است. این لاین در سال 1401 بنام سپهر به کشاورزان معرفی شد.