آوان، رقم جدید گندم دوروم مناسب برای کشت در مناطق گرم و خشک جنوب ایران

نویسندگان

1

2

3

4

5

6

7

8 دانشگاه شیراز

9

10

11 دانشگاه شیراز

12

13

14

15 دانشگاه علوم پزشکی همدان

16

17 دانشگاه علوم پزشکی تهران

18 دانشگاه صنعتی مالک اشتر

doi
10.22092/rafhc.2026.369530.1361
چکیده

گندم دوروم رقم آوان (لاین (DW-93-5 در سال زراعی 91-1390 در قالب چهل و سومین خزانه بین‌المللی گندم دوروم (43nd IDYN) دریافتی از مرکز بین‌المللی تحقیقات ذرت و گندم ( CIMMYT ) در دو ایستگاه تحقیقاتی دزفول و داراب مورد ارزیابی قرار گرفت و با میانگین عملکرد 5834 کیلوگرم در هکتار انتخاب و به آزمایش مقایسه عملکرد مقدماتی سال زراعی 92-1391 راه یافت. در این مرحله لاین مذکور با عملکرد 6922 کیلوگرم در هکتار به همراه 57 لاین دیگر انتخاب شدند. در آزمایش مقایسه عملکرد پیشرفته لاین مورد نظر با میانگین عملکرد 8094 کیلوگرم در هکتار نسبت به شاهد رقم بهرنگ با عملکرد 5929 کیلو گرم در هکتار برتری نشان داد. در آزمایش سازگاری لاین‌های گندم دوروم در اقلیم گرم جنوب کشور (ERDYT93-W) طی دو سال زراعی 94 -1393 و 95-1394 در چهار ایستگاه تحقیقاتی اهواز، داراب، دزفول و خرم آباد ، این لاین با میانگین عملکرد 6449 کیلوگرم در هکتار برتر از رقم شاهد بهرنگ با عملکرد 5959 کیلوگرم در هکتار بود. بررسی ­های کیفیت دانه نیز حاکی از آن بود که این لاین با 12/4 درصد پروتئین در گروه ارقام خوب قرار دارد. بررسی‌های آزمایش‌های تحقیقی – ترویجی در مزارع زارعین نیز بطور متوسط برتری 15 درصدی این لاین را در استان‌های کرمان، کرمانشاه و خوزستان نسبت به شاهدهای بهرنگ و شبرنگ نشان داد. این رقم نسبت به بیماری‌های زنگ زرد و قهوه ­ای نیز مقاومت قابل قبولی از خود نشان داد. در کل با توجه به نتایج فوق الذکر لاین جدید (DW-93-5) به عنوان رقم آوان برای کشت در اقلیم گرم و خشک جنوب کشور از جمله استان­ های خوزستان، سیستان و بلوچستان، ایلام و مناطق گرم استان­ های کرمان، لرستان،کرمانشاه ،کهگیلویه و بویر احمد و فارس معرفی شد.