روشنا، رقم پرمحصول جدید کلزای بهاره، مناسب برای کشت در مناطق گرم جنوب کشور
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی
2 دانشگاه الزهرا
3
4
5
6 دانشگاه یزد
7 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی
8 دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان
9 دانشگاه علوم پزشکی ایران
10 دانشگاه آزاد اسلامی
11
12 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی
13
14
15 دانشگاه ولی عصر رفسنجان
16
17
18
19
20
21
doi
10.22092/rafhc.2025.357888.1303چکیده
به منظور ایجاد لاینهای موتانت پرمحصول کلزا و متحمل به شوری، ارقام RGS003 و ساریگل با دزهای مختلف پرتو گاما (۷۰۰، ۸۰۰ و ۹۰۰ گری) تیمار شدند. انتخاب و اداره نسلهای در حال تفکیک تا نسل پنجم ( M5 ) به روش شجرهای در شرایط خاک شور ایستگاه شوری گرگان انجام شد. از بین ۱۴۸ لاین موتانت انتخابی، ۱۰۰ لاین با درصد روغن بالا برگزیده شدند. در ادامه با ارزیابی سهساله در شرایط خاک شور ایستگاه تحقیقات شوری گرگان، لاین SRL-93-8 حاصل از رقم RGS003 و پرتودهی ۷۰۰ گری بهعنوان لاین امیدبخش شناسایی و برای ورود به آزمایشهای مقدماتی عملکرد انتخاب شد. این لاین در آزمایشهای عملکرد در مناطق گرگان و ساری، با عملکرد دانه ۲۹۳۰ کیلوگرم در هکتار، نسبت به شاهد RGS003 با ۲۳۸۶ کیلوگرم، 22/7 درصد برتری نشان داد. همچنین در آزمون سازگاری در ایستگاههای اقلیم گرم جنوب و شمال کشور نیز با میانگین عملکرد ۲۵۰۹ کیلوگرم در هکتار، نسبت به شاهد با ۲۱۵۵ کیلوگرم، عملکرد بیشتری داشت. آزمایش تحقیقی-ترویجی نیز برتری این لاین را در شرایط زارع تایید کرد. بنابراین با توجه به ویژگیهای مطلوب لاین SRL-93-8 نسبت به رقم شاهد، مانند تحمل شوری( ds.m-1 6-8 = EC ) ، عملکرد دانه بیشتر (449 کیلوگرم)، وزن هزاردانه بیشتر (0/36 گرم)، تعداد خورجین بیشتر (26 عدد)، درصد بیشتر اسید اولئیک (2/13%) و درصد کمتری از دو اسید چرب لینولئیک (1/4%) و لینولنیک (1/39%) برتری 28/11 درصدی عملکرد روغن، پایداری زیاد و یکنواختی در رسیدگی، این لاین در سال 1399 به نام روشنا نامگذاری و برای کشت در مناطق گرم جنوب کشور توصیه شد.
