واکنش هشت رقم گوجه‌فرنگی به نماتد مولد گره ریشۀ Meloidogyne javanica در شرایط گلخانه

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد دانشگاه یاسوج

2 استادیار دانشگاه یاسوج

3 دانشیار دانشگاه یاسوج

doi
10.22059/ijpps.2014.36679
چکیده

این مطالعه با هدف ارزیابی واکنش هفت رقم گلخانه‌ای اصلاح‌شدۀ‌ گوجه‌فرنگی موجود در بازار شامل دو رقم از انگلستان (GH1 و GH12)، دو رقم از تایلند (Karina و Ajeet)، سه رقم از هندوستان (Manisha، Tolstoi و Cluster5) و رقم بومی مزرعه‌ای درتوم (که به میزان چشمگیری در استان کهگیلویه و بویراحمد کشت می‌گردد)، در برابر نماتد ریشه گرهی، M. javanica، در شرایط گلخانه‌ صورت گرفت. آزمایش به‌صورت فاکتوریل با دو فاکتور رقم گوجه‌فرنگی و تلقیح به نماتد در قالب طرح کاملاً تصادفی در پنج تکرار انجام گرفت. به ازای هر کیلوگرم خاک، گیاهچه‌های 6 برگی گوجه‌فرنگی با 2000 لارو سن دوم نماتد M. javanica مایه‌زنی شدند.‌ هشت هفته پس از مایه‌زنی،‌ صفات رویشی رقم‌های تحت آزمایش گوجه‌فرنگی (طول ساقه و ریشه،‌ وزن تر و خشک ساقه و ریشه) و صفات تولیدمثلی نماتد (تعداد گره، تعداد تخم و تعداد کیسۀ تخم در گرم و کل ریشه، تعداد لارو در گرم و کل خاک، جمعیت نهایی نماتد و ضریب تکثیر نماتد) ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که رقم‌های تحت بررسی درجات مختلفی از حساسیت در برابر این نماتد دارند. در صفات رویشی، رقم‌های GH12، Ajeet، Manisha و Karina نسبت به بقیۀ رقم‌ها دارای تفاوت معنا‌داری در سطح یک درصد بوده و کمترین تأثیرپذیری را از آلود‌گی به نماتد از خود نشان دادند. از طرف دیگر، رقم بومی و Tolstoi از نظر صفات رویشی به عنوان رقم‌های حساس شناخته شدند. از لحاظ صفات تکثیری نماتد، رقم‌های GH12 و Ajeet با شاخص گره 2 و فاکتور تولیدمثلی کمتر از یک به عنوان رقم‌های نیمه‌مقاوم، رقم‌های Manisha و GH1 به لحاظ شاخص گره 2 و فاکتور تولیدمثلی بیشتر از یک به عنوان رقم‌های متحمل و رقم‌های Cluster5، Tolstoi، Karina و رقم بومی به لحاظ شاخص گره 4 و فاکتور تولیدمثلی بیشتر از یک، به عنوان رقم‌های حساس مشخص گردیدند.