بررسی نقش، کارکرد و جلوه‌های گماشتگان، نهان‌گویان و نهان‌کاران در داراب‌نامۀ طرسوسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری ، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22034/perlit.2024.61841.3675
چکیده

قهرمانان قصه‌ها و داستان‌ها با افراد معمولی متفاوتند و این تفاوت ناشی از کارکردهای شگرف و شگفت آنان و نیز در سرنوشتی است که این افراد دارند. ازآنجا که این افراد «رسالت‌محور» هستند؛ یعنی برای هدف یا اهدافی در متن روایت وارد می‌شوند؛ لذا تا هنگام انجام آن هدف یا رسالت بایسته است زنده و پویا باشند. هدف این پژوهش که با روش توصیفی- تحلیلی و با مطالعۀ منابع اسنادی-کتابخانه‌ای به انجام رسیده است، بررسی نقش، کارکرد و جلوه‌های نهان‌گویان و نهان‌کاران (گماشتگان) در قصۀ داراب‌نامۀ طرسوسی است. پس از این بررسی، نمودهای ظاهرشده بر قهرمان را به دو دستۀ کلی تقسیم کردیم: دستۀ نخست به شکل عناصر طبیعت ازجمله حیوانات، گیاهان، اجرام آسمانی و... که نشان از پیوند دیرین انسان و طبیعت است و دستۀ دوم به شکل آواها و صداهایی که از عالم غیب به گوش قهرمان می‌رسد که گویی همانا ندا و صدای خداوند است. دستۀ نخست نقش نجات جان قهرمان در لحظه‌های اضطرار و تنگناها را بر عهده دارند و دستۀ دوم نقش آگاهی‌بخشی و ارائه اطلاعات به قهرمان در مورد اتفاقاتی است که از پیش رخ داده است و یا در آینده رخ خواهد داد و نیز خبر یافتن از این اتفاقات در طی کردن مسیر و گذر از تنگناهاست؛ بنابراین عوامل یادشده در رشد و تعالی قهرمان داستان نقش دارند.