فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بالنگوی شهری با نام علمی (Lallemantia royleana Benth.)، گیاهی دارویی از خانواده نعناعیان است که علاوه‌بر مصارف دارویی، کاربردهای فراوانی در صنایع غذایی و بهداشتی دارد. این آزمایش با هدف بررسی اثر سطوح آبیاری و کودهای آلی بر عملکرد دانه و برخی ویژگی‌های کیفی دانه بالنگوی شهری به‌صورت اسپلیت پلات بر پایه طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی تربت جام در سال زراعی 98-1397 انجام شد. عامل کرت اصلی چهار سطح آبیاری با استفاده از تشتک تبخیر (35 (به‌عنوان شاهد)، 53، 71 و 89 میلی­متر) و عامل کرت فرعی، چهار نوع حاصلخیزکننده­ خاک برابر با 10 تن در هکتار (بدون مصرف کود (شاهد)، کود دامی از نوع گاوی پوسیده، کمپوست قارچ و کمپوست زباله شهری) بود. صفات مورد مطالعه شامل ارتفاع بوته، طول ریشه، عملکرد بیولوژیک، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه در بوته، درصد موسیلاژ، فاکتور تورم (میلی‌متر) و عملکرد موسیلاژ بود. نتایج نشان داد که اثر سطوح آبیاری و مصرف حاصلخیزکننده­های خاک تأثیر معنی­داری بر صفات کمّی و کیفی گیاه بالنگوی شهری داشت. بیشترین و کمترین عملکرد دانه بر اساس سطوح آبیاری به‌ترتیب مربوط به تبخیر روزانه 35 میلی­متر (20/2 گرم در بوته) و 89 میلی­متر (45/1 گرم در بوته) بود. در مقایسه حاصلخیزکننده­های خاک بیشترین و کمترین مقدار عملکرد دانه به‌ترتیب مربوط به مصرف کود گاوی (35/2 گرم در بوته) و شاهد (33/1 گرم در بوته) بود. همچنین بیشترین عملکرد موسیلاژ (72/33 گرم بر مترمربع) از تیمار تبخیر روزانه 35 میلی­متر و مصرف کود گاوی و کمترین مقدار (26/15 گرم بر مترمربع) از تیمار تبخیر روزانه 89 میلی­متر و بدون مصرف کود به‌دست آمد. بالاتر بودن عملکرد موسیلاژ در تیمار تبخیر روزانه 35 میلی­متر و مصرف کود گاوی مربوط به عملکرد دانه بالاتر در این تیمار می­باشد. بر اساس نتایج این مطالعه به‌منظور به‌دست آوردن حداکثر عملکرد کمّی و کیفی در گیاه بالنگوی شهری در شرایط آب‌وهوایی تربت جام، سطح آبیاری بر اساس تبخیر روزانه 35 میلی­متر همراه با مصرف کود گاوی توصیه می­گردد.