تأثیر تنوع کارکردی چند گیاه دارویی بر ترکیب، تراکم و شاخصهای تنوع علفهای هرز در بومنظامهای کشاورزی
نویسندگان
1 گروه زراعت، دانشگاه پیام نور، ایران
2 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران.
4 گروه مهندسی علوم باغبانی و فضای سبز، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.
doi
10.22067/jag.v1i1.42321چکیده
بهمنظور بررسی اثر تنوع کارکردی تعدادی از گیاهان دارویی بر تراکم و تنوع علفهای هرز، آزمایشی در قالب بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در دو سال زراعی 91-1390 و 92-1391 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. تیمارها شامل 13 گونه دارویی مرزنجوش (Origanum vulgar)، زوفا (Hyssopus officinalis)، بابونه (Tanacetum parthenium)، سرخارگل (Echinacea purpurea)، سداب (Ruta graveolens)، گل ختمی (Althaea officinalis)، گل راعی (Hypericum perforatum)، شنبلیله (Trigonella foenum-graecum)، گل مغربی (Oenothera erythrosepala)، پنیرک (Malva sylvestris)، عدس الملک (Securigera securidaca)، بومادران(Achillea millefolium) وگل انگشتانه (Digitalis purpurea) بودند. نتایج نشان داد که اثر گیاهان دارویی بر تراکم و وزن خشک کل علفهای هرز از نظر آماری معنیدار بود. بیشترین و کمترین وزن خشک علفهای هرز بهترتیب در گونههای دارویی گل انگشتانه (4/39 گرم در مترمربع) و بابونه گاوی (2/3 گرم در مترمربع) بهدست آمد. بیشترین تعداد کل علفهای هرز نیز در گونههای دارویی پنیرک، عدس الملک، گل انگشتانه و زوفا مشاهده شد. گونه دارویی پنیرک دارای بیشترین غنای گونهای علفهای هرز (چهار گونه) بود که اختلاف آماری معنیداری با عدس الملک و بومادران نداشت. در طی سالها و مراحل نمونهبرداری مختلف، گونه دارویی بومادران از نظر علفهای هرز دارای بیشترین شاخص تنوع شانون بهمقدار 48/0 بود که اختلاف آماری معنیداری با پنیرک، عدس الملک، زوفا، گل راعی، گل انگشتانه و سرخارگل نداشت. همچنین بیشترین شاخص تنوع مارگالوف نیز در کرتهای دارای گونههای دارویی پنیرک، بومادران و زوفا بهترتیب با مقادیر 05/4، 03/4 و 33/3 بهدست آمد. گونههای دارویی مورد مطالعه از نظر تنوع علفهای هرز در سطح تشابه 75 درصد در پنج گروه قرار گرفتند.