تیرگان، رقم جدید گندم نان آبی، جهت کشت در اقلیم گرم و مرطوب شمال ایران

نویسندگان
dhamal chirag h. ID 1
niroula kereena r ID 2
orokpo michael apeh ID 3
asgari hassanlouei elham ID 4
ghorbani meysam ID 5
abedi maryam ID 6
tohidloo sahar ID 7
amini mohammad ID 8
shafiee misagh ID 9
zadehdarvish farzaneh ID 10
mirbagheri sedigheh sadat ID 11
sokhangooi yahya ID 12
askary ashtiani ahmad reza ID 13
mirahmadi zohre ID 14
abyaneh hamideh ID 15
hemmati alamdarloo ghorban ID 16
karimi mohamad taghi ID 17
noraie kheir mohammad ID 18
jafari mousavi fakhrosadat ID 19
sorayani bafghi mohammad hossein ID 20
konstantinos stamatiou ID 21
khanjari ali ID 22
babataheri shabnam ID 23
khongkow mattaka ID 24
شهیدی شهیدانی پرویز ID 25
yazdani hootan ID 26

1

2

3

4 دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

5 دانشگاه علوم پزشکی تبریز

6 دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

7 دانشگاه اصفهان

8 دانشگاه علوم پزشکی اراک

9 دانشگاه علوم پزشکی اراک

10 دانشگاه شهید چمران اهواز

11 دانشگاه علوم پزشکی همدان

12 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

13 دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

14

15 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

16

17 دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

18 دانشگاه آزاد اسلامی

19 دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی

20 دانشگاه علوم پزشکی مازندران

21

22 دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان

23 دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

24

25 دانشگاه آزاد اسلامی

26 دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

doi
10.22092/rafhc.2023.359555.1311
چکیده

رقم جدید گندم نان تیرگان با تیپ رشد بهاره دریافتی از مرکز تحقیقات بین المللی ذرت و گندم در سال 89-1388 در آزمایش بین المللی مورد ارزیابی قرار گرفت. در سال زراعی 90-1389 این رقم در آزمایشات مقایسه عملکرد مقدماتی یکنواخت اقلیم شمال مورد ارزیابی قرار گرفت. در سال زراعی 91-1390 رقم تیرگان در آزمایشات مقایسه عملکرد پیشرفته با میانگین عملکرد 5/731 تن در هکتار در مقایسه با میانگین عملکرد ارقام شاهد مروارید و گنبد با عملکرد 5/372 تن در هکتار انتخاب شد. همچنین در سال های زراعی 92-1391 و 93-1392 در آزمایشات یکنواخت سراسری اقلیم شمال از نظر عملکرد دانه و سایر صفات در چهار ایستگاه اقلیم شمال (گرگان، مغان، ساری و گنبد) مورد بررسی قرار گرفت. میانگین عملکرد این رقم در آزمایشات سازگاری 5/893 تن در هکتار به طور قابل ملاحظه‏ ای بالاتر از میانگین شاهد‏های آزمایش (رقم مروارید با عملکرد 5/401 و رقم گنبد با عملکرد 5/356 تن در هکتار) بود. با توجه به مقاومت قابل قبول این رقم در طول چندین سال، به بیماری‏ های بلایت فوزاریوم سنبله، سفیدک پودری و مقاومت بالا نسبت به زنگ زرد و قهوه‏ ای، پتانسیل عملکرد دانه بالا و پایدار همراه با کیفیت نانوایی خوب در مقایسه با ارقام شاهد، این رقم در مناطق جلگه ای ساحل خزر از جمله دشت مغان در استان اردبیل، استان های گلستان و مازندران، جایگزین مناسبی برای ارقام رایج بوده و می تواند در کنار سایر ارقام در افزایش تولید گندم منطقه نقش موثری داشته باشد و با افزایش تنوع ارقام در این اقلیم پرتنش از نظر بیماری های مختلف به‏ عنوان یکی از راه های مدیریت و کنترل بیماری های مختلف عمل نماید.

کلیدواژه‌ها
گندم آبی, تحمل به بیماری ها, شمال کشور