لرزه‌زمین‌ساخت زمین‌لرزه 8/5MW= سی‌ام تیر ماه 1389 کودیان، جنوب خاوری زاگرس

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، گروه لرزه‌زمین‌ساخت و زلزله‌شناسی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، گروه لرزه‌زمین‌ساخت و زلزله‌شناسی، تهران، ایران

3 استادیار، بخش زمین‌شناسی دانشکده علوم و مرکز پژوهشی زلزله دانشکده فیزیک، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران؛ سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

4 استادیار، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، گروه لرزه‌زمین‌ساخت و زلزله‌شناسی، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2012.54024
چکیده

زمین‌لرزه‌ای در سی‌ام تیر ماه 1389 با بزرگای 5.8 (مرکز لرزه‌نگاری مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران) جنوب زاگرس میانی را در گسترة گسل پیشانی کوهستان (MFF) لرزاند. این زمین‌لرزه و پس‌لرزه‌های آن یک نفر کشته داشته و صدها کیلومتر مربع پیرامون رومرکز زمین‌لرزه در گسترة یاد شده را لرزاند. این گستره در پیشینه خود چندین زمین‌لرزه بزرگ دارد که رویداد آنها را می‌توان به گسل پیشانی کوهستان وابسته دانست. با هم آمیخت و پردازش نگاره پرتوهای پیکری (برداشت شده با شبکه‌های لرزه‌نگاری مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی‌زلزله و شبکه محلی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور که در استان فارس راه اندازی شده بود)، ویژگی‌های چشمه‌ای این زمین‌لرزه بهینه شده است. ساز وکار زمین‌لرزه با به کارگیری قطبش‌های نخستین پرتو فشاری رسیده به ایستگاه‌ها، صفحه‌ای با شیب 45 درجه رو به شمال، با راستای E˚N110 همخوان با گسل MFF به دست آمده که از پایداری کمی برخوردار بود و بزرگای آن در مقیاس ML، 5.4 و ژرفای 10 کیلومتری برای آن پیشنهاد شده است. زمین‌لرزه کودیان مانند دیگر زمین‌لرزه‌های وابسته به گسل MFF در زاگرس وابسته به نمو تاقدیس‌ها در همسایگی آن بوده که همراه با فرایند گسلش در هسته و پیرامون آنهاست. گواه این نمو، فرایش و شیب‌دار شدن آبرفت‌های جوان پیرامون آنهاست. بر پایه نقشه هم‌شدت فراهم آمده از بررسی‌های میدانی، خم‌های هم شدت این زمین‌لرزه در راستای MFF کشیدگی داشته و بیشینه شدت آن در مقیاس‌های MM، JMA، و VII برآورد شد. به‌رغم جا به جایی‌های ردیابی شده در بررسی تصاویر رادار، در بررسی‌های میدانی گسلش سطحی مشاهده نشده است.