فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طی سالیان اخیر پژوهش در زمینه گیاهان دارویی به‌عنوان مکمل درمانی افزایش چشمگیری یافته است. عصاره (Lavandula stricta Del.) با توجه به داشتن خواص ویژه درمانی، کاربرد گسترده‌ای در بین فرآورده‌های گیاهان دارویی دارد. نظر به اهمیت کیفیت فیزیکی پودر عصاره تولید شده از گیاهان دارویی در صنعت غذا و دارو، در این پژوهش عملکرد دستگاه خشک‌کن پاششی در تولید پودر از عصاره اسطوخودوس در سه سطح دمای ورودی 150، 180 و 210 درجه سلسیوس، سه سطح نرخ جریان هوای ورودی 6، 8 و 10 لیتر بر دقیقه و نسبت‌های 0، 25 و 50 درصد به کمک خشک‌کن مالتودکسترین نسبت به جرم ماده خشک عصاره به روش سطح پاسخ مطالعه شد و خواص فیزیکی پودر تولید شده بررسی گردید. محتوای رطوبت، فعالیت آبی، چگالی توده‌ای، چگالی ذرات و تخلخل نمونه‌های پودر به‌ترتیب در محدوده‌های 8.70-5.10%، 0.30-0.26%، 0.60- 0.45 گرم بر میلی‌لیتر، 2.50-0.99 گرم بر میلی‌لیتر و 87-47% متغیر بود. حداکثر عملکرد خشک‌کن در تولید پودر اسطوخودوس در دمای ورودی 210 درجه سلسیوس و نرخ جریان هوای 8 لیتر بر دقیقه و نسبت جرمی 50% به کمک خشک‌کن برابر با 89% تعیین گردید. با در نظر گرفتن تمامی فاکتورهای فیزیکی مورد ارزیابی، نقطه بهینه در فرآوری عصاره اسطوخودوس، دمای هوای ورودی 29/177 درجه سلسیوس و نرخ پاشش 10 لیتر بر دقیقه و نسبت مالتودکسترین به جرم ماده خشک عصاره 67% بود که در این حالت محتوای رطوبت 6/6%، فعالیت آبی 0.28، چگالی توده‌ای 0.58 گرم بر میلی‌لیتر، چگالی ذرات 1.46 گرم بر میلی‌لیتر و تخلخل پودر 60.95% حاصل شد.