فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نهادهای اجتماعی و مشارکتی تحت عناوینی همچون تشکل‌های مردم‌نهاد، سهم مهمی در تربیت مدنی و جامعه‌پذیری افراد در کنش‌‌ها و واکنش‌‌ها برای تعاملات و ارتباطات و نظم‌‌دهی در ساحت زندگی اجتماعی بشر دارند که می‌‌توانند تأمین‌کننده و تضمین‌کننده نظم اجتماعی و به‌تبع آن نظم حقوقی باشند. مسجد یکی از مدل‌‌های با قدمت تاریخی از تشکل‌‌های اجتماعی مردم‌نهاد است که می‌‌توان در آن وجوه گوناگون از آموزش و تربیت شهروند را در ساحت‌‌های همگرایی، هم‌‌افزایی و همبستگی برای تحقق جامعه مطلوب و شایسته موردمطالعه قرار داد. با رویکرد اسنادی و کتابخانه‌ای و بررسی مطالعات صورت‌گرفته، دریافت می‌‌شود که تربیت اخلاقی در نهاد مسجد، انسانِ ملتزم به هنجارهای اجتماعی و حقوقی پرورش می‌‌دهد که به پیشبرد مدنیت و جامعه‌پذیری اجتماعی و حقوقی منجر خواهد شد و اصولاً می‌‌توان گفت که انسان تربیت‌یافتة مسجد و هیئت، التزام عملی بیشتری به رعایت قواعد و مقررات اجتماعی و حقوقی دارد و جامعه مبتنی بر آموزش‌‌های مسجد دار، با رویکرد کنترل درونی (در غیاب کنترل بیرونی) انسان‌های پایبندتری به نظم اجتماعی و نظم حقوقی تربیت خواهد کرد و با هزینه کمتر، برآمد آن جامعه‌ای بهینه و شایسته‌‌تر است.