ارزیابی کمّی و کیفی روغن بذر دو گونه شورروی Salicornia europaeae و Halocnemum strobilaceum به‌عنوان منبع روغن ‌‌خوراکی

نویسندگان

1 دانش‌‌آموخته دوره دکترای علوم ‌‌مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 استادیار، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 استاد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 دانشیار، بخش تحقیقات مرتع، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2020.126265.2560
چکیده

شناسایی و کشت دانه‌‌های ‌‌روغنی جدید گامی مهم در جهت تأمین روغن مورد نیاز در کشور است. با توجه به گستردگی مناطق شور، کشت و بهره‌برداری از گیاهان مقاوم به شوری در شرایطی که هم آب و هم خاک شور است، می‌‌تواند گزینه‌‌ای مناسب در زمینه تولید و استحصال روغن‌‌های ‌‌گیاهی از گیاهان مقاوم به شوری باشد. هدف از این پژوهش، بررسی درصد‌‌ روغن قابل‌‌ استحصال و تعیین ترکیب‌های اسیدهای ‌‌چرب در دو گونه شورروی Salicornia europaeae و Halocnemum strobilaceum در حاشیه دریاچه ارومیه بود. بدین‌منظور، اقدام به جمع‌آوری بذر گونه‌‌ها در فصل پاییز 1395 شد. استخراج اسیدهای‌ ‌چرب، توسط حلال انجام شد. مخلوط حلال و روغن، توسط دستگاه تقطیر در خلأ گردشی جدا گردید و بعد از تهیه متیل‌استر و تزریق به دستگاه گاز‌کروماتوگرافی (GC)، آنالیز اسیدهای چرب انجام شد. برای شناسایی اسیدهای ‌‌چرب، از مخلوط استاندارد اسیدهای ‌‌چرب، ساخت شرکت سیگما با مقایسه زمان‌‌های بازداری استفاده گردید. اطلاعات حاصل، با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون آماری t مستقل تجزیه‌وتحلیل شد. میانگین بازده روغن بدست‌‌‌آمده از دو گونه S .europaeae و H. strobilaceum به‌‌ترتیب 18.58% و 9.28% محاسبه شد. درمجموع، 12 اسید چرب شامل لوریک ‌اسید (C12:0)، مریسیتیک ‌‌اسید (C14:0)، میریستولئیک ‌‌اسید (C14:1n5)، پالمیتیک‌ ‌اسید (C16:0)، پالمیتولئیک‌ ‌اسید (C16:1n7)، استئاریک ‌‌اسید (C18:0)، اولئیک ‌‌اسید (C18:1n9)، لینولئیک ‌‌اسید (C18:2n6cis)، ‌آلفا-لینولنیک‌ ‌اسید (C18:3n3)، گاما-لینولئیک ‌‌اسید (C18:3n6)، استئاریک اسید (C18:0) و آراشیدیک ‌اسید (C20:0) در پروفیل این دو گونه ثبت شد. لینولئیک ‌‌اسید به‌‌ترتیب با 56% و 54.7% در S. europaeae وH. strobilaceum اسید چرب غیراشباع بود. پالمیتیک ‌‌اسید نیز با 11.4% و 9.7% درصد به‌‌ترتیب در S. europaeae و H. strobilaceum، اسید چرب اشباع غالب بود. نتایج نشان داد که با توجه به بازده روغن (18.58%) و درصد اسیدهای چرب اشباع و غیراشباع شناسایی شده، بذر گونه S. europaeae می‌تواند به‌عنوان یک منبع روغن ‌‌خوراکی مورد ارزیابی و بررسی قرار گیرد.