تشخیص خودکار خطاهای دستوری در ترجمه‌های انگلیسی: ارزیابی کارآمدی «نرم‌افزار گرامرلی» و ارائه پیشنهادهایی برای ارتقاء آن

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه اصفهان، ایران

doi
10.48311/lrr.2025.7138
چکیده

نرم‌افزار گرامرلی جزو مشهورترین نرم­افزارهای تشخیص خودکار خطاهای دستوری در متون ترجمه شده از فارسی به انگلیسی است. هدف از مطالعه حاضر، ارزیابی میزان کارآمدی و پیشنهادهایی برای ارتقاء نرم‌افزار گرامرلی است. برای تحقّق این امر، پیکره­ای مشتمل بر ترجمه انگلیسی کتابچه‌های معرفی آثار ادبیات پایداری مورد مطالعه قرار گرفت. پس از استخراج خطاهای دستوری توسّط محقّقان (ارزیاب انسانی)، برای استخراج خطاها توسط گرامرلی، فایل الکترونیک کتابچه‌ها به نرم افزار ارائه شد. خطاهای دستوری سپس دسته‌بندی شدند و داده‌های مستخرج توسّط محقّقان و نرم افزار تطبیق داده شد. نهایتاً، پس از تحلیل کیفی و کمّی خطاها و ارائه یافته‌ها، پیشنهادهایی برای ارتقاء کارآمدی گرامرلی ارائه شد. طبق یافته­ها، از 98 موردی که گرامرلی خطا تشخیص داده است، 16 مورد خطا نبوده است. در 4 مورد (4.9%) نیز گرامرلی از شناسایی دقیق «نوع» خطا بازمانده است. ضعیف­ترین عملکرد گرامرلی در تشخیص خطای «املای نادرست واژه» و «کاربرد نادرست ضمایر مذکر و مونّث» رخ داده است. در خصوص میزان کارآمدی گرامرلی مشخص شد که این نرم افزار با تشخیص 82.8% از خطاها عملکرد بسیار مطلوبی داشته است.