مطالعه سهم حرکات صفحات زمین‌ساختی منطقه خاورمیانه در تولید میدان سرعت GPS شبکه غیردائم ژئودینامیک سراسری ایران

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی نقشه‌برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی نقشه‌برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2012.53949
چکیده

در این پژوهش، نقش حرکت صفحات زمین‌ساختی و گسلش­های مختلف موجود در منطقه خاورمیانه بر روی داده­های ژئودتیک (میدان سرعت GPS) مورد بررسی قرار گرفته است و هدف آن بررسی سهم این حرکات در تولید میدان سرعت GPS شبکه غیردائم ژئودینامیک سراسری در محدوده کشور ایران با استفاده از مفاهیم مکانیک شکست و مدل­سازی جداشدگی است. برای این منظور، اطلاعات گسلش موجود از منطقه خاورمیانه با توجه به زمین­ساخت منطقه به دسته­های مختلف تقسیم شده و مؤلفه­های سرعت ناشی از آنها مدل‌سازی شده و با میدان سرعت حاصل از GPS مقایسه شده است. نتایج حاصل از مدل­سازی­ها نشان می­دهند که سهم گسلش­های مربوط به صفحه عربستان در میدان سرعت مشاهداتی GPS بیشتر از سهم گسلش­های فلات آناتولی بوده و گسلش­های داخلی ایران نیز ضمن ایجاد فشردگی شمالی- جنوبی سعی در دوران میدان سرعت حاصل از صفحه عربستان و فلات آناتولی به‎صورت پادساعت­گرد دارند. مدل­سازی­های انجام‌شده، نشان می­دهند که حدود 30 درصد مؤلفه­های میدان سرعت GPS توسط گسلش­های داخلی ایران، 60 درصد آن توسط صفحه عربستان و 10 درصد آن توسط گسلش­های فلات آناتولی تأمین می­شود.