شبیهسازی رطوبت خاک برای دوره آتی بهکمک مدل SWAPبا استفاده از مدلها و سناریوهای گزارش پنجم تغییر اقلیم (مطالعه موردی: مزرعه گندم (Triticum aestivum L.) فاروب نیشابور)
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی آب ،دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
3 گروه علوم و مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
4 گروه علوم و مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
5 بخش تحقیقات چغندرقند، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران
6 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
doi
10.22067/jag.v12i3.79665چکیده
افزایش گازهای گلخانهای در دورههای آتی و در نتیجه، تشدید تغییرات پارامترهای اقلیمی، میتواند تأثیرات منفی زیادی را بر سیستمهای مختلف از جمله منابع آب، محیط زیست، صنعت، بهداشت، کشاورزی و کلیه بخشهای مرتبط با سیستم اقلیم بگذارد. لذا در این تحقیق برای شبیهسازی رطوبت ظرفیت زراعی خاک در دوره آتی (2039-2020) نسبت به دوره پایه (2011-1992) از مزرعه گندم (Triticum aestivum L.) فاروب واقع در دشت نیشابور استفاده شد. دادههای اقلیمی بهکمک شش مدل GCM و دو سناریو انتشار 5/4 و 5/8 برآورد گردید و بهکمک مدل LARS-WG ریزمقیاس شد و وارد مدل SWAP گردید. همچنین بهمنظور ارزیابی و دقت مدل SWAP از معیارهای آماری RMSE، MAE و R2 استفاده شد. نتایج تغییرات پارامترهای اقلیمی نشان داد، دمای حداقل، حداکثر و بارش در دوره آتی نسبت به دوره پایه افزایش یافته است و سناریو 5/8 نسبت به سناریو 5/4، دمای بیشتر و بارش کمتری را برآورد کرده است. همچنین رطوبت خاک در دوره آتی نسبت به دوره پایه برای هر دو سناریو کاهش یافته است. بررسی دامنه تغییرات مدلهای GCM نشان داد، برای رطوبت هفتگی تحت هر دو سناریو، مدل CanESM2و برای رطوبت سالیانه تحت سناریوهای 5/4 و 5/8، بهترتیب مدلهای MIROC و IPSL دارای بیشترین قطعیت نسبت به سایر مدلها میباشند. از طرفی، بررسی دامنه تغییرات سناریوهای انتشار نشان داد، رطوبت هفتگی و سالیانه، بهترتیب از کمترین و بیشترین قطعیت نسبت به دوره پایه برخوردار هستند.