شمس، هیبرید جدید متوسطرس آفتابگردان مناسب کشت اول مناطق معتدل و سرد و کشت تابستانه مناطق معتدل
نویسندگان
1 دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
2 دانشگاه تربیت مدرس
3
4
5
6 دانشگاه آزاد اسلامی
7
8
9
10
11
12 دانشگاه لرستان
13
14
15
16
17 دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی
18 دانشگاه اراک
doi
10.22092/rafhc.2019.110790.1076چکیده
ارقام هیبرید آفتابگردان که تاکنون در ایران اصلاح و معرفی شده است در دو گروه زودرس و دیررس قرار دارند. ارقام زودرس با محدودیت عملکرد و ارقام دیررس با مشکل دیررسی، پابلندی و نیاز آبی بالا مواجه هستند. لذا جای هیبریدهای متوسط رس پا کوتاه با عملکرد بالا در فهرست هیبریدهای ایرانی آفتابگردان خالی است. هیبرید شمس از تلاقی لاین نرعقیم سیتوپلاسمی AF81-112 با لاین پدری RF81-82 با روش گزینش همزمان، خودگشنی متوالی و تلاقی برگشتی در شرایط کشت دو نسل در سال طی سالهای 80-1377 تهیه شد. رقم شمس در آزمایش مقدماتی، ضمن برابری عملکرد با هیبرید وارداتی آلستار، به خاطر زودرسی و پاکوتاهی نسبت به ارقام شاهد به عنوان یک هیبرید امیدبخش شناسایی شد. در ارزیابی نهایی در کرج، خوی، زنجان و اسلامآباد غرب با عملکرد 4067 کیلوگرم در هکتار زودرستر و پاکوتاهتر از ارقام شاهد بود. رقم جدید در آزمایش سازگاری با داشتن عملکرد مشابه با هیبرید وارداتی هایسان 33، زودرستر و پاکوتاهتر از دو هیبرید آذرگل و هایسان 33 بود. این رقم در شرایط زارعین در کرمانشاه، مازندران و آذربایجان غربی پرمحصولتر از ارقام شاهد بود و در شرایط محدودیت آب، با اختلاف معنیداری پرمحصولتر از هیبریدهای آفتابگردان فرخ و قاسم بود. در ارزیابی گلخانهای هیبرید شمس و لاین پدری آن ( RF81-82 ) در برابر بیماری سفیدک کرکی مقاوم بودند . هیبرید شمس با متوسط عملکرد 5/3 تن در هکتار به دلیل برابری عملکرد با هیبریدهای وارداتی، برتری عملکرد در مقایسه با هیبریدهای قاسم و فرخ و ارتفاع کمتر، زودرسی و شکل طبق مناسبتر در مقایسه با هیبرید آذرگل به عنوان هیبرید برتر و پایدار شناسایی شد. با توجه به خصوصیات مطلوب زراعی این هیبرید در دی ماه سال 1395 به عنوان یک رقم آفتابگردان جدید برای کشت بهاره مناطق معتدل و سرد و کشت تابستانه مناطق معتدل معرفی شد.
