بررسی برخی از عوامل مؤثر بر پایداری نانوذرات آهن صفر ظرفیتی در محیط‌های آبی

نویسندگان
doi
10.22059/ijswr.2016.57990
چکیده

با توجه به پتانسیل بالای نانوذرات آهن صفر ظرفیتی (NZVI) در رفع آلاینده‌های مختلف از منابع آب سطحی و زیرزمینی، بررسی عوامل کنترل کننده پایداری این ذرات در محیط‌های آبی از اهمیت زیادی برخوردار است. در این پژوهش اثر پوشش سطحی نانوذره و ویژگی‌های محلول زمینه شامل غلظت نانوذره، قدرت یونی، نوع الکترولیت و مقدار ماده آلی محلول بر پایداری NZVI در محیط‌های آبی بررسی شد. چهار آزمایش فاکتوریل دو فاکتوری در قالب طرح کاملاً تصادفی و در سه تکرار برای بررسی اثر پوشش سطحی و هر یک از چهار ویژگی محلول زمینه بر پایداری سوسپانسیون NZNI انجام شد. برای این منظور ابتدا NZVI بدون پوشش (B-NZVI) و با پوشش سطحی کربوکسی متیل سلولز (CMC- NZVI) سنتز و ویژگی‌های آن تعیین شد. سپس سوسپانسیون‌هایی در سطوح مختلف هر یک از ویژگی‌های مورد بررسی در آب مقطر تهیه شد و دو شاخص‌ قطر هیدرودینامیکی و پتانسیل زتا در هر یک از سوسپانسیون‌ها اندازه‌گیری شد. نتایج بدست آمده نشان داد که سوسپانسیون CMC- NZVI در همه محلول‌های مورد بررسی دارای پایداری بیشتر از B-NZVI بود. افزایش غلظت نانوذره، قدرت یونی و ظرفیت کاتیون محلول زمینه با افزایش قطر هیدرودینامیکی و کاهش پتانسیل زتا باعث هماوری بیشتر NZNI و پایداری کمتر سوسپانسیون شد. در مقابل افزایش میزان ماده آلی محلول منجر به پایداری بیشترسوسپانسیون NZNI شد. نتایج همچنین نشان داد که اثر متقابل معنی‌داری بین نوع نانوذره و ویژگی‌های محلول به دلیل وجود پوشش CMC وجود دارد. به طوری‌که تأثیرپذیری B-NZVI از تغییرات شیمی محلول بیشتر از CMC- NZVI است.