بررسی برخی متابولیتهای ثانویه گیاه شیرینبیان (Glycyrrhiza glabra L.) در شرایط فصل پاییز و بهار در استان خوزستان
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم باغبانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استادیار، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد گیاهان دارویی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22092/ijmapr.2020.125165.2496چکیده
شناسه دیجیتال (DOR):98.1000/1735-0905.1398.35.991.98.6.1576.1606 گیاه دارویی شیرینبیان با نام علمی Glycyrrhiza glabra L. بهدلیل داشتن متابولیتهای ثانویه مهم و طبیعی، مورد استفاده صنایع داروسازی قرار گرفته است. این تحقیق بهمنظور تعیین بهترین زمان برداشت برای بررسی بالاترین میزان عصاره، میزان گلیسیریزین، میزان فنل و فلاونوئید کل و ترکیبهای فنلی در دو فصل پاییز و بهار بر روی ریزوم گیاه شیرینبیان منطقه بهبهان در استان خوزستان انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد که میزان عصاره استحصالی از ریزومها در فصل پاییز بیشتر از فصل بهار بوده است، همچنین از نظر تولید گلیسیریزین، فنل و فلاونوئید کل فصل پاییز مقادیر بیشتری را نسبت به فصل بهار به خود اختصاص داده است. آزمون T مستقل برای گلیسیریزین بهعنوان ترکیب ثانویه مهم و با ارزش شیرینبیان اثر معنیداری را بین دو فصل پاییز و بهار نشان داد. در میان ترکیبهای فنلی مورد بررسی فرولیک اسید و کوماریک اسید در فصل پاییز در رتبه بالاتر ترکیبها قرار داشتند و کمترین مقدار در میان ترکیبهای فنلی برای کافئیک اسید در فصل بهار اندازهگیری شد. با توجه به اهمیت این مواد مؤثره در صنایع دارویی، بهداشتی و غذایی و همچنین استفاده وسیع از ترکیبهای فنلی، گلیسیریزین و فلاونوئیدهای شیرینبیان در داروهای گیاهی، نیاز است که بهترین و بیشترین زمان تولید و تجمع آن در ریزوم گیاه مشخص گردد تا با بهرهبرداری بهموقع قدمی مؤثر بهمنظور غنیسازی صنایع دارویی، بهداشتی و غذایی برداشته شود.