اثر فرسایش شخم بر میزان جابجایی و توان تولید خاک (مطالعۀ موردی: توتکابن در استان گیلان)

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد علوم خاک، دانشکدة علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

2 دانشیار گروه علوم خاک، دانشکدة علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

3 استادیار گروه زراعت، دانشکدة علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان

doi
10.22059/ijswr.2015.56800
چکیده

در تحقیق حاضر که در بخشی از اراضی دیم‌کاری در جنوب استان گیلان صورت گرفت، تأثیر فرسایش ناشی از شخم بر جابه‌جایی و توان تولید خاک بررسی شد. به این منظور هجده نقطة نمونه‌برداری در موقعیت‌های مختلف زمین بر مبنای همجواری با مرز زمینی ایجادشده در هفت قطعه زمین مجاور هم در نظر گرفته شد. ویژگی‌های حاصلخیزی خاک در عمق 0 تا 30 سانتی‌متری، همچنین اجزای عملکرد گندم در هر نقطة نمونه‌برداری تعیین شد. آنالیز داده‌ها با تجزیة خوشه‌ای به روش ward، خاک را با توجه به مقدار نیتروژن، فسفر، پتاسیم و کربن آلی و توان تولید را بر مبنای ویژگی‌های تعداد سنبله، وزن هزاردانه، تعداد دانه در سنبله و عملکرد دانه در سه گروه تقسیم‌ کرد. بین مناطق گروه‌بندی‌شده از نظر حاصلخیزی با گروه‌های عملکرد ارتباط معناداری وجود نداشت که به نظر می‌رسد به دلیل تفاوت در مدیریت زراعی زمین‌های مجاور مورد بررسی باشد. نتایج نشان داد اختلاف ارتفاع ایجادشده بین قطعات در جهت شیب بین 1 تا 2/3 متر و در جهت جانبی بین 1 تا 3/1 متر است. همچنین، حجم خاک جابه‌جاشده در این دو جهت به ترتیب بین 8 تا 36 و 5 تا 22 تن در هکتار در سال برآورد شد.