اثرهای زیستی عصاره‌های آقطی، گزنه، تمشک و سرخس عقابی روی کنه تارتن دو نقطه‌ای

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حشره‌شناسی کشاورزی، گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 استادیار، گروه گیاه‌پزشکی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2019.124763.2464
چکیده

شناسه دیجیتال (DOR):98.1000/1735-0905.1398.35.565.96.4.1575.1610 بررسی کارایی ترکیب‌های گیاهی برای کنترل آفات، یکی از پژوهش‌های رو به گسترش در بیشتر سیستم‌های کشاورزی است. در این پژوهش کارایی عصاره آبی و اتانولی چهار گیاه آقطی (Sambucus ebulus L.)، گزنه (Urtica dioica L.)، تمشک (Rubus fruticosus Boiss.) و سرخس عقابی (Pteridium aquilinum (L.) Kuhn) روی ماده‌های بالغ کنه تارتن دو نقطه‌ای (Tetranychus urticae) که یکی از مهمترین آفت‌های محصولات کشاورزی و گلخانه‌ای می‌باشد، بررسی شد. آزمایش‌ها شامل اثر کشندگی و دوام آن و اثر بازدارندگی تخم‌گذاری بودند. عصاره آبی تمشک اثر کشندگی روی این آفت نداشت و میزان مرگ و میر ناشی از عصاره آبی سه گیاه دیگر از 9.2 تا 49.8 درصد متغیر بود. مقدار LC50 عصاره‌های اتانولی آقطی، گزنه، سرخس عقابی و تمشک برای کنه‌های ماده بالغ به‌ترتیب 0.54، 0.82، 0.72 و mg/cm2 0.76 برآورد شد. در بررسی دوام کشندگی عصاره‌های اتانولی مشخص شد که عصاره گزنه تا 48 ساعت دوام بالایی داشت، بعد از آن به‌ترتیب عصاره‌های تمشک، آقطی و سرخس عقابی قرار گرفتند. کاهش تخم‌گذاری در کنه‌های تیمار شده با عصاره اتانولی تمشک (92.98% در بالاترین غلظت) بیش از سایر عصاره‌ها بود. نتایج این تحقیق نشان داد که عصاره‌های اتانولی کارایی مناسبی داشته و بررسی اثر کنترلی آنها در شرایط مزرعه‌ای، داده‌های کاربردی باارزشی در اختیار خواهد گذاشت.