تعیین ماهیت میانبارهای ماگمایی گرانیت‌های مجموعه پلوتونیک ملایر با تکیه بر روش‌های ژئوشیمیایی و آماری

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران

2 دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 پردیس علوم، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2012.54535
چکیده

گرانیت‌های مجموعه پلوتونیک ملایر دارای میانبارهای (انکلاو) ماگمایی با تنوع  اندازه، شکل ظاهری، کانی‌شناسی و ترکیب شیمیایی است. تفسیر نمودارهای دو­متغیره ژئوشیمیایی عناصر اصلی و کمیاب با توجه به محتوای بالاتر برخی از اکسیدها مانندMnO ، TiO2،MgO ، CaOو  FeOt در نمونه‌هایی از میانبارها  نسبت به سنگ میزبان و همین طور روندهای خطی مشاهده شده از این اکسیدها و برخی از عناصر کمیاب همچون Cr، Ni، V نشان­دهندة ماهیت متفاوت و در واقع منشأ مافیک‌تر این دسته از میانبارها  (نوع مافیک) نسبت به سنگ میزبان و دیگر میانبارهای فلسیک است. مطالعه ترکیب شیمیایی میانبارها در مقایسه با سنگ میزبان، بهره‌گیری از روش‌های آماری دو و چند­متغیره (رگرسیون دو­متغیره، ضرایب همبستگی، تحلیل خوشه‌ای و تحلیل مؤلفه‌های اصلی) بیانگر تباین مشخص ترکیب شیمیایی بین میانبارهای مافیک با فلسیک و سنگ میزبان و از طرفی شباهت بین میانبارهای فلسیک و سنگ میزبان است. این ویژگی به صورت پراکندگی مشخص بیشتر اکسیدها نسبت به خط رگرسیون و ضریب R2 پایین در رگرسیون دو­متغیره، ضریب همبستگی ناچیز اکسیدهای عناصراصلی و اغلب عناصر کمیاب میانبارهای مافیک در برابر سنگ میزبان، قرارگیری نمونه‌ها در دو گروه متفاوت و مجزا در الگوی شاخه درختی و جهت‌گیری بردار متغیرها و نمونه‌ها در نمودار دو­متغیره تحلیل مؤلفه‌های اصلی (PCA)قابل مشاهده است و تأیید­کننده روندهای ژئوشیمیایی متفاوت مشاهده شده برای عناصر مختلف در میانبار و سنگ میزبان در نمودار‌های دو­­متغیره ژئوشیمیایی (هارکر) است.