مطالعة تطبیقی نمایههای هواشناسی با نمایههای هیدرولوژیکی برای پایش خشکسالی به روش دادهکاوی (مطالعة موردی: ایستگاه ارازکوسه، استان گلستان)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
2 استادیار هواشناسی کشاورزی پردیس علوم کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 استادیار هواشناسی کشاورزی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
4 دانشیار آبیاری و زهکشی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
doi
10.22059/ijswr.2015.56730چکیده
تداوم کمبود بارش در یک منطقه نسبت به میانگین بلندمدت (خشکسالی هواشناسی) باعث کاهش جریان آب رودخانه و افت تراز آب زیرزمینی (خشکسالی هیدرولوژی) میشود. برای کمّی کردن خشکسالی، نمایههای متعددی تعریف شده است. در این پژوهش از دو نمایة خشکسالی، شامل نمایة بارش استانداردشده (SPI) و نمایة جریان رودخانة استانداردشده (SSI)، به ترتیب، برای پایش خشکسالی هواشناسی و خشکسالی هیدرولوژیکی استفاده شد. این نمایهها هر یک در دستههایی طبقهبندی میشوند و هر طبقه بیانگر وضعیتی از شدت خشکسالی است. هدف در این تحقیق مطالعة تطبیقی نمایههای خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی در ایستگاه ارازکوسه واقع در استان گلستان است که با استفاده از قوانین انجمنی در دادهکاوی انجام شده است. پس از محاسبه و طبقهبندی نمایههای SPI و SSI در پنجرة زمانی دوازدهماهه با تعریف سناریوهای مختلف مشخص شد تطابق کاملی بین خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی وجود ندارد و با توجه به وضعیت خشکسالی در دورههای قبل جریان رودخانه رفتاری متفاوت نشان میدهد. همچنین، کمبود بارش با تأخیر کمتری نسبت به بیشبود بارش بر جریان رودخانه تأثیر میگذارد.
