بررسی ویژگی های ماده آلی و مدل سازی حرارتی شیل سیاه قاعده ای گروه شمشک (تریاس بالایی- ژوراسیک میانی) در برش طزره، البرز خاوری، شمال ایران

نویسندگان

1 مؤسسه علوم زمین پاریس، دانشگاه ششم پاریس و مرکز ملی تحقیقات علمی، دانشگاه پیر و ماری کوری، پاریس، فرانسه.

2 دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 مؤسسه علوم زمین پاریس، دانشگاه ششم پاریس و مرکز ملی تحقیقات علمی، دانشگاه پیر و ماری کوری، پاریس، فرانسه.

4 مهندسی نفت و گاز، دانشکده مهندسی شیمی، انستیتو مهندسی نفت، دانشکده فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

5 دانشکده زمین‎شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2012.54549
چکیده

ویژگی­های ژئوشیمی (پیرولیز راک- اوال و تجزیه عنصری کروژن)، پالینوفاسیس و سنگ‌نگاری آلی (با استفاده از میکروسکوپ نور عبوری، بازتابی و فرابنفش) شیل سیاه قاعده­ای گروه شمشک (تریاس بالایی- ژوراسیک میانی) در برش طزره (البرز خاوری) بررسی شده است. شیل سیاه قاعده­ای غنی از ماده آلی بی‌شکل به‌همراه مقدار کمتری ذرات پراکنده ویترینیت است که در شرایط احیا تا نیمه احیا در محیط دریاچه­ای رسوب کرده است. بر اساس مقادیر بازتاب ویترینیت (mean VRr=2.1%) ماده آلی در شیل سیاه قاعده­ای بلوغ حرارتی زیادی را طی تدفین ژرف تجربه کرده است. در نمونه­های مورد مطالعه میانگین کربن آلی باقیمانده1 درصد است. نتایج مدل­سازی حرارتی با استفاده از نرم­افزار یک بعدی Genex4 نشان می­دهد که شیل سیاه قاعده­ای گروه شمشک در محدوده زمانی ژوراسیک میانی- کرتاسه آغازین بالغ شده و هیدروکربن تولید کرده است. در حال حاضر این رخساره در برش طزره، واجد ماده آلی فوق‌بالغ و فقیر از هیدروژن است که در پنجره تولید گاز خشک قرار دارد. این رسوبات در حال حاضر به‌عنوان منابع گاز شیل (Shale Gas) قابل توجه هستند.