برهمکنش انواع کود و تنش خشکی بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی و عملکرد گل مغربی (Oenothera biennis L.)
نویسندگان
1 گروه زراعت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه زراعت، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی ساری، ایران
3 بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ورامین، ایران
4 گروه زراعت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
5 گروه زراعت، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22067/jag.v11i4.72722چکیده
تغییرات شرایط محیطی طی دورهی رشد گیاه غیرقابل پیشبینی است و از اینرو ایجاد تنش در هنگام رشد گیاه امری اجتنابناپذیر میباشد؛ یکی از مهمترین این تنشها، تنش کمآبی میباشد. بنابراین، برای بهبود بهرهوری رشد و تولید گیاه در شرایط تنش، علاوه بر اعمال نهادههای کشاورزی مناسب (کاربرد کودهای شیمیایی و بیولوژیکی)، نیاز به شناخت و درک فرآیندهای مورفوفیزیولوژیکی گیاه میباشد. در همین زمینه آزمایشی با هدف بررسی اثر برهمکنش انواع کود و تنش خشکی بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیکی و عملکرد گل مغربی (Oenothera biennis L.) بهصورت مزرعهای در دو شهرستان تهران و ورامین در سال 94-1393 انجام شد. آزمایش بهصورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا شد. عامل اصلی شامل سه تیمار بدون تنش آبی (50% از ظرفیت زراعی)، تنش متوسط (40% از ظرفیت زراعی) و تنش شدید (30% از ظرفیت زراعی) بود و عوامل فرعی شامل کاربرد کود شیمیایی در سه سطح (بدون مصرف کود، مصرف 50 و 100% نیتروژن + فسفر مورد نیاز)، قارچ میکوریزا و باکتری آزوسپیریلوم (کاربرد و عدم کاربرد) در نظر گرفته شد. اعمال تنش کمآبی (متوسط و شدید) باعث کاهش ارتفاع بوته، وزن خشک ساقه، شاخص سطح برگ، عملکرد دانه و محتوای نسبی آب شد. بالاترین میزان کارایی مصرف آب در تنش کمآبی متوسط و بیشترین میزان وزن خشک ریشه، نسبت وزن خشک ریشه به اندام هوایی و آنزیم کاتالاز در تنش کمآبی شدید مشاهده شد. همچنین نتایج نشان داد کاربرد کودهای شیمیایی (نیتروژن و فسفر) و بیولوژیکی (میکوریزا و آزوسپیریلوم) میتواند اثرات منفی تنش کمآبی را بر عملکرد گل مغربی کاهش داده و سبب بهبود رشد آن شود.