تأثیر مصرف گوگرد و کود دامی بر ویژگیهای کمّی و کیفی ارقام کنجد (Sesamum indicum L.)
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
doi
10.22067/jag.v11i3.71128چکیده
بالا بودن میزان pH خاک و تأثیر آن بر قابلیت استفاده از عناصر غذایی و همچنین کمبود مواد آلی موجب شده میزان تولید از پتانسیل عملکرد محصول فاصله بگیرد. این تحقیق بهمنظور بررسی تأثیر دو ماده اصلاحکننده خاک، کود دامی و گوگرد بر عملکرد کمّی و کیفی ارقام کنجد (Sesamum indicum L.) طی سال 1395 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل کود گاوی در دو سطح (0 و 20 تن در هکتار)، گوگرد پودری در چهار سطح (0، 2، 4 و 8 تن در هکتار) و ارقام شامل جیرفت-13 و توده محلی جیرفت بودند. صفات مورد بررسی شامل عملکرد دانه، شاخص برداشت، محتوی روغن و پروتئین دانه و غلظت فسفر و گوگرد برگ ارقام کنجد بودند. نتایج نشان داد که بالاترین سطح گوگرد (8 تن در هکتار) بهجز شاخص برداشت موجب افزایش معنیداری در صفات مورد بررسی نسبت به تیمار شاهد گردید. همچنین اثرات متقابل کود گاوی و گوگرد نیز بر تعدادی از صفات معنیدار گردید طوریکه بیشترین عملکرد دانه مربوط به رقم جیرفت-13 در بالاترین سطح گوگرد و کود گاوی (20 تن در هکتار) بود. رقم جیرفت-13 بیشترین میزان درصد روغن و پروتئین دانه و همچنین شاخص برداشت را نسبت به توده محلی جیرفت داشت. اثرات تیمارهای گوگرد و کود گاوی بر میزان روغن و پروتئین دانه معنیدار بود و بیشترین مقدار مربوط به کاربرد توأم گوگرد و کود گاوی بود. کاربرد گوگرد همچنین موجب افزایش غلظت این عنصر در برگهای گیاه گردید و همچنین بهدلیل کاهش موضعی pH خاک تأثیر معنیداری در افزایش جذب فسفر داشت. نتایج نشان داد مصرف تلفیقی گوگرد و کود گاوی را میتوان بهعنوان راهکاری اکولوژیک در راستای دستیابی به افزایش رشد و تولید کمّی و کیفی گیاهان روغنی بهویژه در خاکهای با قلیایی، مد نظر قرار داد.