ارزیابی یکپارچة آثار تغییر اقلیم بر سامانه‌های منابع آب و کشاورزی دشت هشتگرد با استفاده از رویکرد پویایی سیستم‌ها

نویسندگان

1 کارشناس ارشد گروه مهندسی آب دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)

2 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)

3 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران

4 گروه مهندسی آب دانشگاه صنعتی اصفهان

doi
10.22059/ijswr.2015.55924
چکیده

جمعیت دشت هشتگرد، به دلیل توسعة فعالیت‌های اقتصادی‌ـ اجتماعی، رشدی سریع دارد. این رشد جمعیت به بهره‌برداری بیش از حد از منابع آب زیرزمینی و کمبود آب در بخش کشاورزی انجامیده است. از طرف دیگر، پدیدة تغییر اقلیم می‏تواند کمبود منابع آب را در دوره‏های آتی تشدید کند. بنابراین، ارزیابی سامانه‏های منابع آب و کشاورزی این دشت به رویکردی جامع و چندرشته‏ای نیاز دارد. هدف این تحقیق شبیه‏سازی کمّی و کیفی آثار تغییر اقلیم و رشد جمعیت بر سامانه‏های منابع آب و کشاورزی دشت هشتگرد با استفاده از مدل پویایی سیستم‏ها بود. بدین منظور از خروجی‏های مدل HadCM3، تحت سناریوهای انتشار A2 و B1، استفاده شد و مدلی بر مبنای رویکرد پویایی سیستم‏ها، با درنظرگرفتن تعاملات و بازخوردهای درون سیستم، توسعه یافت. نتایج نشان داد در دورة 2020‌ـ 2039 شاخص آسیب‏پذیری در بخش کشاورزی از 1/0 به 27/0، تحت سناریوی انتشار A2 نسبت به سناریوی ادامة وضع موجود (B.a.U.)، افزایش می‌یابد؛ در حالی که این شاخص در دو بخش شرب و صنعت ثابت می‌ماند. در نتیجه، بخش کشاورزی بیشتر از دو بخش دیگر از تغییر اقلیم و رشد جمعیت آسیب خواهد دید.