شبیه‌سازی توزیع دو بعدی رطوبت خاک طی آبیاری قطره‌ای زیرسطحی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی آبیاری و زهکشی دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران

3 استاد گروه خاک‌شناسی دانشگاه تربیت مدرس

4 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی دانشگاه تربیت مدرس

5 استاد مرکز تحقیقات فنی مهندسی وزارت جهاد کشاورزی

doi
10.22059/ijswr.2015.55927
چکیده

آگاهی از مقدار و توزیع رطوبت در آبیاری زیرسطحی در مدیریت آب مزرعه اهمیت فراوان دارد. هدف این پژوهش شبیه‏سازی توزیع پساب در خاک با درنظرگرفتن اثر جذب ریشه و تبخیر از سطح خاک، تحت آبیاری قطره‏ای زیر‏سطحی، بود. بدین منظور، مزرعه‏ای آزمایشی انتخاب و کاهو در آن کاشته شد تا داده‏های مورد نیاز از آن جمع‏آوری شود. ویژگی‏های هیدرولیکی خاک با استفاده از داده‏های واقعی پتانسیل ماتریک و رطوبت حجمی خاک تعیین شد. پتانسیل ماتریک خاک در دامنۀ تانسیومتری به کمک تانسیومتر و رطوبت خاک، به وسیلة دستگاه TDR، به ‏دست آمد. برای شبیه‏سازی از مدل HYDRUS-2D استفاده شد. نتایج شبیه‏سازی مکانی نشان داد این مدل در نقاط دورتر از قطره‏چکان‏ها و با عمق بیشتر (03/0(RMSE=‏ در مقایسه با نقاط نزدیک به قطره‏چکان و عمق کمتر (‏008/0RMSE=) نتایج بهتری ارائه می‏دهد. نتایج شبیه‏سازی زمانی نیز نشان داد مدل چهل و هشت ساعت پس از آبیاری (005/0‏RMSE=) دقیق‏تر از یک ساعت پس از آبیاری عمل می‏کند (029/0RMSE=). بدین ترتیب، می‏توان دریافت، هنگامی که فرایندهای جذب آب به وسیلۀ ریشه و تبخیر فعال است، مدل توانایی مناسبی برای شبیه‏سازی رطوبت خاک تحت آبیاری زیرسطحی دارد.