شبیه‌سازی تصادفی زمین‌آماری هدایت هیدرولیکی اشباع خاک

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی آب دانشکدة آب و خاک دانشگاه زابل

2 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکدة آب و خاک، دانشگاه زابل

doi
10.22059/ijswr.2015.55928
چکیده

هدایت هیدرولیکی اشباع خاک یکی از پارامترهای اساسی در پروژه‏های زهکشی است. بنابراین، شناخت الگوی توزیع مکانی هدایت هیدرولیکی ضروری است. از طرفی، دست‌یافتن به چنین اطلاعاتی نیازمند اندازه‏گیری‏های متعدد هدایت هیدرولیکی و صرف وقت و هزینة بسیار است. انواع روش‏های کریجینگ می‏توانند برای برآورد و پهنه‏بندی هدایت هیدرولیکی خاک به ‏کار روند. با این ‏حال، مقادیر برآوردشده همواره با درصدی خطا همراه است. برخلاف کریجینگ، روش‏های شبیه‏سازی زمین‏آماری قادرند به موضوعات پیشرفتة دیگر، مانند ارزیابی عدم قطعیت تخمین و استفاده از آن در فرایندهای تصمیم‏گیری، بپردازند. در این تحقیق، روش شبیه‏سازی متوالی گوسی (SGS) و روش غیر پارامتری شبیه‏سازی متوالی شاخص (SIS) برای مدل‌کردن عدم قطعیت تخمین هدایت هیدرولیکی خاک، در منطقة خیرآباد استان خوزستان، به ‏کار رفت. 200 نقشة هدایت هیدرولیکی با احتمال وقوع یکسان به کمک روش‏های شبیه‏سازی تولید شد. نتایج نشان داد نقشه‏های شبیه‏سازی‌شده، برخلاف نقشة کریجینگ، می‌توانند هیستوگرام و نیم‏تغییرنمای داده‏های اولیه را به ‏طور رضایت‏بخش بازتولید کنند. در زمینة عدم قطعیت،‌ نتایج این تحقیق نشان داد واریانس کریجینگ مستقل از مقادیر داده‏هاست. بنابراین، محدودیت زیادی در استفاده از آن وجود دارد. نمودارهای صحت و نمودارهای عرض فاصلة احتمال نشان داد مدل عدم قطعیت به‏دست‌آمده با روش SGS دقیق‏تر از مدل به‏دست‌آمده با روشSIS  است؛ هرچند شاخص نکویی روش SGS (88/0) اندکی کمتر از روش SIS (94/0) به ‏دست آمد.