بررسی امکان برآورد تبخیر با استفاده از داده‌های النینو ایستگاه خرم آباد

نویسندگان

1 دکترای اقلیم شناسی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی.

2 استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه اصفهان.

3 استادیار اقلیم شناسی، واحد نجف آباد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی.

4 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی لرستان، خرم آباد

doi
چکیده

النینو از پدیده‌های مهم اقلیمی است که تأثیر زیادی بر متغیرهای اقلیمی نقاط مختلف کره زمین دارد. با توجه به نقش تبخیر در مطالعات منابع آب، بررسی تأثیر پدیده النینو بر این متغیر اقلیمی، از اهمیت شایانی برخوردار است. هدف از این پژوهش بررسی امکان برآورد تبخیر در ایستگاه همدید خرم آباد با استفاده از داده‌های النینو و با کمک مدل شبکه عصبی مصنوعی است. بدین منظور، داده‌های تبخیر ماهانه ایستگاه به مدت 29 سال از 1992 تا 2011 از پایگاه داده سازمان هواشناسی کشور و داده‌های النینو از سایت نوآ استخراج گردید. سپس با استفاده از مدل شبکه عصبی مصنوعی به تجزیه و تحلیل داده‌ها پرداخته شد. نتایج نشان داد که از میان موقعیت‌های النینو تنها در Nina1 و Nina3 با تبخیر در ایستگاه مورد مطالعه ارتباط وجود دارد. با مقایسه داده‌های مشاهده‌ای تبخیر و خروجی شبکه عصبی، میزان همبستگی این داده‌ها 78 درصد می‌باشد. بین داده‌های النینو و خروجی شبکه عصبی همبستگی برقرار شد که میزان آن ۹۹/۰ است. بنابراین با توجه به بالا بودن همبستگی بین داده‌های النینو و خروجی شبکه عصبی و با استفاده از معادله رگرسیون خطی می‌توان برای ماه‌های بدون داده، با دقت 99 درصد، نسبت به برآورد تبخیر در ایستگاه خرم آباد، اقدام نمود.