کانی‌شناسی، ساخت و بافت و نحوه تشکیل رخداد مس رسوبی- دیاژنتیک مارکشه، تیپ Redbed، در سازند سرخ گره‌دو به سن ژوراسیک، جنوب ایران مرکزی

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2011.54370
چکیده

رخداد مس مارکشه در شمال‌باختر راور و در حاشیه جنوب‌‌باختر  ‌بلوک طبس واقع شده است. واحد‌های سنگی دربرگیرنده این رخداد شامل لایه‌های سرخ  (Redbed)سازندگره‌دو به سن ژوراسیک-کرتاسه است که در محدوده‌ای به طول بیش از 400 کیلومترگسترش یافته‌ است. این لایه‌ها شامل تناوبی از ماسه‌سنگ، کنگلومرا و سیلتستون سرخ اکسیدان (هماتیت‌دار) است که در بخش‌هایی احیایی شده‌اند. کانه‌زایی در افق‌های احیایی و در ارتباط با کانال‌های دیرینه(Paleochannel)  رخ داده است. در محدوده رخداد مس مارکشه، دو افق اصلی احیایی و 4 زیرافق قابل تشخیص است که هر یک، از سه پهنه قرمز اکسیدان (Red Zone)، پهنه شسته شده (Bleached Zone) و پهنه احیایی کانه‌زایی شده (Mineralized Zone) تشکیل شده‌اند. با توجه به ویژگی‌های رخداد مس مارکشه مانند سنگ‌شناسی، ژئومتری عدسی و وابسته به لایه، گسترش ناحیه‌ای، ساخت و بافت جانشینی و دانه‌پراکنده، کانی‌شناسی ساده، وجود آثار و بقایای گیاهی و تمرکز کانه‌زایی مـس در ارتبـاط با آن، این رخداد مارکشـه را می‌توان یک رخـداد مس با میزبان رسوبی و از نوع  Redbed type sediment-hosted  copper deposit در نظر گرفت که کمی پس از دیاژنز اولیه (Early diagenesis) و تشکیل سنگ میزبان و قبل از تدفین ژرفی تشکیل شده است.