تعیین ارزش غذایی علوفه کوشیا (Kochia scoparia L.) تحت شرایط شوری و کم آبیاری
نویسندگان
1 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/jag.v11i2.75545چکیده
کاهش کمی و کیفی منابع آب همراه با شوری خاک از مهمترین ویژگیهای مناطق خشک و نیمه خشک میباشد و تولید گیاهان شور زیست تحت این شرایط جهت تغذیه دام از پایدارترین روشهای حفاظت از اکوسیستمهای بیابانی محسوب میشود. هدف از این پژوهش بررسی کمی و کیفی علوفه کوشیا (Kochia scoparia L.) تحت مدیریت شوری و کم آبیاری بود. این آزمایش بهصورت کرتهای خردشده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1394 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل 3 روش مدیریتی شوری: آب غیر شور (9/0 ﺩﺳﻲﺯﻳﻤﻨﺲ ﺑﺮ ﻣﺘﺮ)، مخلوط آب شور و غیر شور (45/15دسیزیمنس بر متر) و آب شور (30 دسیزیمنس بر متر)، 5 تیمار خشکی شامل: آبیاری کامل (100% جبران نقصان رطوبتی خاک)، کم آبیاری سنتی یا تنظیمشده 75% و 50% آبیاری کامل، و کم آبیاری نوین یا بخشی (جویچهای یک درمیان متغیر) 75% و 50% آبیاری کامل بود. نتایج نشان داد که اثر متقابل تنش شوری و خشکی باعث کاهش خاکستر خام و چربی خام و افزایش سدیم و پروتئین خام شد. همچنین اثر متقابل تنش شوری و خشکی بر روی میزان پتاسیم و کلر، NDF و ADF، قابلیت هضم و انرژی متابولیسم معنیدار نبود که بیانگر بیتأثیر بودن تنش شوری و خشکی بر کیفیت علوفه کوشیا میباشد. بعلاوه افزایش شوری و خشکی بر عوامل ضد کیفیت علوفه مانند تانن و فنول بیتأثیر بود. درمجموع با توجه به پاسخ گیاه به تنشهای شوری و کمآبی، میتوان کوشیا را بهعنوان گیاه علوفهای برای بسیاری از مناطق بهویژه مناطق خشک و نیمهخشک که در ایران از وسعت زیادی هم برخوردار هستند، جهت برآورده ساختن نیازهای انواع دامهای اهلی توصیه نمود.