ارزیابی هماتولوژیک مصرف عصاره هیدروالکلی میوه بنه (Pistachia atlantica Desf.) در موش‌های نر بزرگ سفید آزمایشگاهی نژاد ویستار

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دستیار تخصصی بیمارهای داخلی دام‌های بزرگ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، مرکز تحقیقات فیزیولوژی-فارماکولوژی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران

3 استادیار، مرکز تحقیقات سلامت پسته، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران

4 استادیار، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

5 دانشیار، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، واحد شهرکرد، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرکرد، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2019.121631.2305
چکیده

بنه (Pistacia atlantica Desf.) از زیرگونه‌های پسته و از گیاهان دارویی بومی ایران است. بنه به‌دلیل داشتن خواص متنوع در طب سنتی کاربرد دارد. این مطالعه به‌منظور بررسی اثرهای عصاره هیدروالکلی بنه بر پارامترهای خونی موش ‌صحرایی طراحی و انجام شد. تعداد 18 سر موش‌صحرایی نر نژاد ویستار با وزن تقریبی 170 تا 240 گرم، به 3 گروه 6 تایی تقسیم شدند. تجویز خوراکی در گروه اول تا سوم به‌ترتیب با عصاره بنه mg/kg bw200، بنه mg/kg bw400 و آب‌‌مقطر (گروه شاهد) به مدت 30 روز از طریق گاواژ انجام شد. سپس نمونه‌های خون از قلب موش‌ها گرفته و آزمایش‌های هماتولوژی روی نمونه‌ها انجام شد. داده‌های حاصل با نرم‌افزار SPSS نسخه 21، آزمون‌های آنالیز واریانس یک‌طرفه و توکی آنالیز شدند. تجویز غلظت‌های مختلف عصاره هیدروالکلی بنه، تعداد گلبول‌های قرمز (RBC)، تعداد گلبول‌های سفید (WBC) و غلظت هموگلوبین (Hb) موش‌های ‌صحرایی را در گروه‌های آزمایش در مقایسه با گروه شاهد به‌طور معنی‌داری بالا برد. به‌علاوه حجم متوسط گلبول‌های قرمز خون (MCV) در گروه آزمایش دریافت‌کننده بنه با غلظت mg/kg bw200 در مقایسه با گروه کنترل به‌طور معنی‌داری کاهش یافت؛ اما تأثیری بر سایر پارامترهای خونی نگذاشت (0.05>P). عصاره بنه تعداد گلبول‌های قرمز و غلظت هموگلوبین را افزایش داد که می‌تواند احتمالاً به‌دلیل افزایش در فرایند خون‌سازی باشد. همچنین افزایش جمعیت گلبول‌های سفید خون بعد از تیمار با عصاره بنه، می‌تواند توانایی بدن را در برابر عوامل پاتوژن افزایش ‌دهد.