تأثیر محلول‌پاشی اسید سالیسیلیک و سلنیوم بر تحمل تنش شوری و عملکرد اسانس گیاه بادرشبویه (Dracocephalum moldavica L.)

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد علوم باغبانی، مؤسسه آموزش عالی مهرگان، محلات، ایران

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

3 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم، ایران

doi
10.22092/ijmapr.2019.122015.2329
چکیده

اسید سالیسیلیک و سلنیوم ترکیب‌هایی با خواص آنتی‌اکسیدانی هستند و باعث بهبود رشد گیاهان در شرایط تنش می‌شوند. به‌منظور بررسی تأثیر کاربرد اسید سالیسیلیک و سلنیوم بر برخی خصوصیات رویشی و زایشی، عملکرد اسانس و نسبت پتاسیم به سدیم در گیاه دارویی بادرشبویه (Dracocephalum moldavica L.) در شرایط تنش شوری، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 3 تکرار در شرایط گلخانه در سال ‌1394 انجام شد. عوامل مورد بررسی شامل کاربرد سلنیوم در سه سطح (عدم مصرف، محلول‌پاشی با غلظت 20 و 40 میلی‌گرم در لیتر)، کاربرد اسید سالیسیلیک در دو سطح (عدم مصرف و محلول‌پاشی با غلظت 0.5 میلی‌مولار) و شوری ناشی از کلرید سدیم در دو سطح (عدم شوری و شوری با غلظت 100 میلی‌مولار) بودند. نتایج نشان داد که تنش شوری صفات تعداد برگ فعال در بوته و ارتفاع بوته را کاهش و تعداد گل و عملکرد اسانس را افزایش داد. نتایج نشان داد که در شرایط تنش شوری، مصرف سلنیوم و اسید سالیسیلیک به‌تنهایی و به‌صورت توأم علاوه‌بر اینکه باعث کاهش اثرهای منفی ناشی از تنش شوری بر صفات ارتفاع بوته و تعداد برگ فعال شد، افزایش عملکرد اسانس را نیز در پی داشت. افزون بر آن، مصرف توأم این دو ماده در شرایط شوری باعث افزایش نسبت پتاسیم به سدیم در برگ نسبت به ریشه شد. نتایج کلی بیانگر این است که محلول‌پاشی توأم سلنیوم و اسید سالیسیلیک می‌تواند علائم تنش شوری را در گیاه بادرشبویه تعدیل نماید.