ارزیابی شاخصهای انرژی و پتانسیل گرمایش جهانی در تولید سیبزمینی (Solanum tuberosum L.) در استان گلستان
نویسندگان
1 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران
2 بخش تحقیقات جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گلستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گرگان، ایران ایران
3 گروه زراعت، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
doi
10.22067/jag.v12i3.73855چکیده
در سالهای اخیر ارزیابی انرژی ورودی و خروجی و پتانسیل گرمایش جهانی در بین محققان بخش کشاورزی جایگاه ویژهای پیدا کرده است. جهت انجام این بررسی از طریق مصاحبه با کشاورزان مختلف، 95 کشاورز تولید کننده سیبزمینی (Solanum tuberosum L.) در استان گلستان و در سال زراعی 96-1395 انتخاب گردید. اطلاعات مربوط به بکارگیری ماشینآلات، نهادههای ورودی شامل غده بذری، کود، سوخت فسیلی، الکتریسیته، آب آبیاری و سموم بوسیلهی پرسشنامه جمعآوری شد. سپس میزان مصرف سوخت، میزان انرژی ورودی و خروجی، شاخصهای ارزیابی انرژی و پتانسیل گرمایش جهانی ناشی از انتشار گازهای گلخانهای بر حسب معادل دیاکسیدکربن محاسبه شد. نتایج نشان داد که کل میزان انرژی ورودی و خروجی به مزارع سیبزمینی به ترتیب برابر 8/30 و 2/79 گیگاژول در هکتار بود. همچنین بیشترین انرژی ورودی مستقیم در مزارع سیبزمینی مربوط به مصرف سوخت میباشد و نیز در بخش انرژی ورودی غیرمستقیم بیشترین میزان مربوط به کود نیتروژن بهدست آمد. نسبت انرژی خروجی به ورودی، بهرهوری انرژی و انرژی ویژه به ترتیب برابر 13/2، 71/0 (کیلوگرم بر مگاژول) و 4/1 (مگاژول بر کیلوگرم) محاسبه شد. همچنین میزان پتانسیل گرمایش جهانی در مزارع سیبزمینی 22/1616 کیلوگرم معادل دی اکسیدکربن بهدست آمد. مصرف کودهای شیمیایی به ویژه کود نیتروژنه و الکتریسیته، بیش از 50 درصد از انتشار گازهای گلخانهای اختصاص داشت. چون میزان انرژی مصرفی و انتشار گازهای گلخانهای در بخش مصرف کود نیتروژن در زراعت سیبزمینی زیاد است، لزوم بررسی و تحقیق جهت کشتهای تناوبی و در تناوب با سیبزمینی و همچنین استفاده از گیاهان تثبیتکننده نیتروژن در راستای مدیریت اکولوژیک در مزارع تولید این محصول، آشکار میگردد.