عملکرد توابع انتقالی طیفی پارامتریک و نقطهای برای برآورد منحنی مشخصه رطوبتی خاک
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکدة حفاظت خاک و آبخیزداری تهران
2 دانشجوی دکتری گروه خاکشناسی دانشکدة کشاورزی دانشگاه تربیتمدرس تهران
3 استاد گروه خاکشناسی دانشکدة کشاورزی دانشگاه تربیتمدرس تهران
doi
10.22059/ijswr.2014.52600چکیده
اندازهگیری مستقیم ویژگیهای هیدرولیکی خاک معمولاً هزینهبر و وقتگیر است. تلاش فراوانی صورت گرفته تا بتوان از طریق توابع انتقالی خاک (PTFs) و به کمک اطلاعات زودیافت به ویژگیهای هیدرولیکی خاک دست یافت. هدف این پژوهش ارزیابی عملکرد پارامتریک و نقطهای توابع انتقالی طیفی (STFs) و PTFها در برآورد پارامترهای مدلهای منحنی رطوبتی ونگنوختن و بروکزـ کوری بود. همچنین، به منظور مقایسة کارایی متغیرهای طیفی و متغیرهای مبنایی خاک، عملکرد توابع انتقالی طیفی و توابع انتقالی خاکهای منطقه نسبت به مهمترین توابع انتقالی برخی خاکهای جهان بررسی شد. بدین منظور، تعداد 174 نمونه خاک گردآوری و منحنیهای طیفی آنها در گسترة 350 تا 2500 نانومتر با استفاده از دستگاه اسپکترورادیومتر زمینی اندازهگیری شد. برخی ویژگیهای فیزیکی خاک همراه مقادیر رطوبت در پتانسیلهای ماتریک معین اندازهگیری و به روش حداقل مربعات خطا و پارامترهای مدلهای رطوبتی ونگنوختن و بروکزـ کوری محاسبه شد. با استفاده از روش رگرسیون مرحلهای چندگانه، توابع انتقالی خاک و توابع انتقالی طیفی پارامتریک و نقطهای اشتقاق یافت. نتایج نشان داد STFs و PTFs خاکهای منطقه در هر دو رویکرد نقطهای و پارامتریک نسبت به PTFsهای دیگر مناطق جهان (متوسط RMSR برابر 100/0)، برای پیشبینی نگهداشت آب در خاک، دقت بیشتری (متوسط RMSR برابر 029/0) دارند. دقت برآورد رطوبت خاک توسط مدل ونگنوختن (متوسط RMSR برابر 034/0) نسبت به مدل بروکزـ کوری (متوسط RMSR برابر 041/0) بیشتر بود. به طور کلی، STF و PTFهای اشتقاقیافته دقت تقریباً برابری داشتند؛ با این تفاوت که در مکشهای متوسط و زیاد STFها برآوردی بهتر ارائه کردند.