سازوکار تشکیل و تغییر تومبولو، لاگون و سد ماسه ای در ساحل بیر ناحیه بندرتنگ ایران(دریای مکران)

نویسندگان

1 گروه مورفودینامیک و ژئومورفولوژی ساحلی دریایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 مدیریت زمین‌شناسی دریایی، سازمان ‌زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

3 گروه مورفودینامیک و ژئومورفولوژی ساحلی دریایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2011.55245
چکیده

  ساحل منطقه‌ای متأثر از خشکی و دریاست. اشکال زمین‌ریخت‌شناختی ساحلی به عواملی چون نوسان سطح آب دریا، رژیم رودخانه‌های منطقه، فرایندهای فرسایش و رسوبگذاری، تغییرات اقلیمی، جنس رخنمون‌های زمین‌شناسی، هوازدگی و زمین‌ساخت وابسته است. تومبولو، لاگون و بریر از جمله اشکال زمین‌ریخت‌شناختی ساحلی در ساحل بیر ایران هستند. بنابراین شناخت سازوکار تشکیل و تغییرات آنها، به مسوولان کمک خواهد کرد تا مدیریت بهتری داشته باشند و در برنامه‌ریزی‌های عمرانی و توسعه‌ای در بخش ساحلی بهتر برنامه ریزی کنند. در این پژوهش افزون بر بررسی‌های صحرایی و نمونه‌برداری، از عکس‌های هوایی  1.40000 سال 1372، نقشه‌های توپوگرافی 1:20000، تصاویر ETM و IRS سال‌های 2008،2005 و 1998 با قدرت تفکیک بالا استفاده شده است و معلوم شد که فعال بودن منطقه از نظر زمین‌ساختی ، فرایند فرسایش و رسوبگذاری، رژیم رودخانه‌های منطقه و نوسان سطح آب دریا منجر به تشکیل تومبولو، سد ماسه ای (بریر) و لاگون در ساحل بیر شده است. بررسی‌های رسوب‌شناسی اشکال،  نشانگر وجود رقابتی ممتد میان جریان‌های دریایی به‌عنوان فرایندی سازنده در تومبولو، لاگون، سد ماسه ای و رودخانه‌ها به‌عنوان فرایندی مخرب در ساحل بیر است.