بررسی انسانشناختی پدیده نخلگردانی در کاشان (مطالعه موردی: نخل هیأت حسینی در محله سرفره و گذر صدره)
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشگاه باقرالعلوم ع و مدیر گروه مطالعات فرهنگی
2 دانشجوی کارشناسی ارشد تبلیغ و ارتباطات، دانشگاه باقرالعلوم
doi
چکیده
مناسک جمعی، به ویژه با رویکرد مذهبی، نقش بسزایی در صورتبندی حیات اجتماعی و فرهنگی مؤمنان ایفا میکند، و از کارکاردهای بسیاری برخوردار است. مناسک عزاداری محرم، از مهمترین و کانونیترین مناسک جمعی، در فرهنگ شیعیان به شمار میآید که با فرهنگ ایران عجین گردیده و کارکردهای زیادی دارد. آیین عزاداری حسینی، به مرور زمان الگوهای مختلفی بهخود گرفته که از جمله مهمترین آنها «نخلگردانی» است که بیشتر در حوزه کویری کشور ایران برگزار میشود. نوشته حاضر، تلاش میکند با رویکرد انسانشناختی (Anthropological) و با بهرهگیری از تکنیکهای مشاهده، مصاحبه و مشارکت، به بررسی ابعاد مختلف معروفترین آیین نخلبرداری، در هیأت حسینی نخل کاشان، در محل سرفره و گذر صدره، به شناخت حیات فرهنگی ـ اجتماعی مردم این منطقه، درباره موضوع بپردازد. نتایج پژوهش، حاکی از رسوخ مناسک نخلگردانی به لایههای عمیق فرهنگی مردم است، به گونهای که پیرامون این مناسک، میتوان جنبههای مختلفی از قبیل «هویتبخشی»، «تقدسبخشی»، «اسطورهسازی»، «حاجتخواهی» و «حیاتپنداری» را ملاحظه نمود.
