خاستگاه ماگمایی و جایگاه زمین‌ساختی سنگ‌های آتشفشانی و پلوتونیک ائوسن- الیگوسن منطقه زندآباد در شمال‌‌باختر اهر (نوار طارم- قره داغ)

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 پژوهشکده علوم‌زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2011.55053
چکیده

منطقه زند آباد در شمال‌باختر شهرستان اهر در شمال آذربایجان واقع شده است. سنگ‌های آذرین این منطقه شامل انواع مختلف سنگ‌های گرانیتویید با ترکیب مونزوگرانیت، گرانودیوریت، مونزونیت و سینوگرانیت، سنگ‌هایی با ترکیب دیوریت و سنگ‌های آذرین بیرونی با ترکیب آندزیت، تراکی آندزیت، داسیت، تراکی داسیت و ریولیت است. دیوریت پورفیری و مونزودیوریت پورفیری از انواع سنگ‌های آذرین نیمه ژرف هستند. بر اساس بررسی‌های مختلف ژئوشیمیایی محیط زمین‌ساختی سنگ‌های آتشفشانی و پلوتونیکی زندآباد، حاشیه قاره‌ای مربوط به فروخزش‌های تأخیری فرورانش تعیین می‌شود که در ارتباط با ماگماتیسم پس از برخورد نئوتتیس تفسیر می‌شود. با در نظر گرفتن شواهد کانی‌شناسی و ژئوشیمیایی به نظر می‌رسد منشأ انواع سنگ‌های آذرین پلوتونیک و آتشفشانی همسان بوده و از ماگمای مولد واحدی مشتق شده‌اند. این ماگما به احتمال در حین صعود متحمل تبلور بخشی، آمیختگی ماگمایی و آلایش پوسته‌ای شده و منشأ هیبرید نشان می‌دهد. ترکیب ماگمای تشکیل دهنده انواع سنگ‌های آذرین زندآباد قلیایی بوده و ویژگی کلسیمی- قلیایی و شوشونیتی برخی از سنگ‌ها را به احتمال بتوان در ارتباط با فرایندهای آمیختگی ماگمایی و آلایش با سنگ‌های پوسته‌ای در نظر گرفت.