تحلیل جلوههای رئالیسم در رمان شراب خام
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه محقق اردبیلی
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز
3 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه محقق اردبیلی
4 استادیار زبان وادبیات فارسی دانشگاه محقق اردبیلی
doi
چکیده
فرق هنر با تاریخ در این است که هنرمند با گزینش و تأویل و گزارش خاصّ خود، بینظمیهای ظاهری واقعیّات را در طرحی معقول، محدود، سنجیده و منظّم عرضه میکند. شراب خام نوشتة اسماعیل فصیح یکی از رمانهای مشهور رئالیستی است که گزیدههایی از مسائل تاریخی دهههای چهل و پنجاه شمسی موضوع آن است. این رمان با مؤلّفههای رئالیسم اجتماعی مطابقت زیادی دارد. در این نوشته، این رمان را از همین دیدگاه تحلیل کردهایم. توجّه به زندگی فردی خود نویسنده، وضعیّت برخی از خانوادهها بهعنوان تیپها و نمایندههای موجود در جامعه، کارکرد روزنامهها و برخی از شخصیّتهای تاریخی و روابط و اخلاق اجتماعی از مضامین آن به شمار میروند. حاصل این تحقیق این است که نویسنده به روش بازنمایی واقعیّات، با استناد به رسانههای خبری، تشریح جزئیّات وقایع، تیپسازی، استفاده از زبان محاوره، ذکر نام برخی از شخصیّتهای تاریخی، گزارش حوادث تلخ خبری و نمود شخصیّت خود نویسنده در نقش راوی، جنبة رئالیستی رمان را تقویت کرده است. روش این پژوهش تطبیق دادن جزئیات و عناصر موجود در رمان و استنباط نتیجهای دقیق برای کشف جنبههای رئالیستی آن و چگونگی تطابق آن با واقعیات اجتماعی است.
