سرشت تقویمیِ مفاهیم پدیداری و حدودِ برونگرایی
نویسندگان
1 1 پژوهشگاه دانشهای بنیادی ،تهران، ایران.
doi
10.48308/kj.2026.242606.1385چکیده
راهبرد مفهوم پدیداری پاسخی محوری به استدلال معرفت است اما با چالش «برونگرایی اجتماعی» مواجه است که ادعا میکند مفاهیم پدیداری میتوانند بدون تجربه و صرفاً ازطریقِ تبعیت اجتماعی کسب شوند. این مقاله استدلال میکند که این قیاس معیوب است. پس از مرور و نقدِ پاسخهای مبتنیبر «تسلط بر مفهوم» و نشاندادنِ بنبست دیالکتیکی آنها، مقاله رویکرد متفاوتی اتخاذ میکند. با بهرهگیری از تحلیل لی ژانگ، نشان داده میشود که فیزیکالیسم ترکیبی در تبیین ارجاع مستقیمِ مفاهیم پدیداری بر سر دوراهیِ «رویکرد اشارهای» و «رویکرد تقویمی» قرار دارد. با رد رویکرد اشارهای، به کمک استدلالهای ژانگ و تمایز چالمرز درخصوصِ مفهوم پدیداری اشارهای و مفهوم پدیداری محض، رویکرد تقویمی بهعنوانِ تنها گزینه قابلقبول تثبیت میشود. سپس، در بخش نهایی، با استفاده از طبقهبندی چالمرز، نشان میدهم که برونگراییِ اجتماعی تنها درموردِ مفاهیم پدیداریِ «رابطهای» و «پایدار» صادق است اما درموردِ مفاهیم پدیداریِ «محض»، که ماهیتشان با تجربه تقویم میشود، با مشکلاتی مواجه میشود. این نتیجه، ضمن پذیرش ابعاد اجتماعیِ زبانِ پدیداری، شرط تجربه را برای هستۀ مرکزیِ مفاهیم پدیداری تبرئه میکند.
