فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سازه‌­های تاریخی نقشی مهم در شناسایی فرهنگ و آداب‌ورسوم تمدن­‌های مختلف داشته‌اند؛ در میان این سازه‌­ها، حمام مکانی با کاربری­‌های متفاوت بود که تأثیری مهم در شناسایی فرهنگ و معماری ادوار مختلف داشت؛ ازاین‌رو، به نظر می‌­رسد بررسی معماری حمام‌­ها نشان­دهنده میزان تأثیر فرهنگ و آیین‌­های عامه در نوع شکل­‌گیری این سازه‌­هاست و این پژوهش با بررسی این موضوع اهمیت می‌­یابد. در این راستا می­‌توان گفت از آنجا که از یک سو دوره صفویه درخشان‌­ترین دوره تاریخ معماری ایران بوده و هم‌پای این شکوه و عظمت، طراحی و ساخت گرمابه‌­ها به اوج خود رسیده است و از سوی دیگر با توجه به اینکه عثمانی با ایران دوره صفوی از نظر دین و آیین، اشتراکات بسیاری داشت، نگارندگان این پژوهش با روش تاریخی- تفسیری این ارتباط دوسویه میان معماری حمام‌های دوره صفویه و عثمانی و تأثیر فرهنگ و آئین­‌های عامه بر آن‌ها را بررسی کرده و به این سؤالات پاسخ می‌دهند: تأثیر فرهنگ و آئین­‌های عامه بر معماری حمام‌های دوره صفویه و عثمانی چگونه بوده است؟ در بررسی تطبیقی معماری حمام­‌های صفوی و عثمانی چه تفاوت‌ها و تشابهاتی از نظر تأثیر فرهنگ و آئین­‌های عامه وجود داشته است؟ یافته‌­های پژوهش نشان می‌دهد در حکومت عثمانی بیشترین تمرکز فرهنگی بر موقعیت مکانی بخش زنان و مردان بوده است، امّا در گستره حکومت صفویه توجّه به مسائل دینی بر موقعیت مکانی و ساختاری حمام‌ها ارجحیت داشته و آرایش فضایی و تزئینات بیشتر در راستای توجه به نیازهای معنوی انسان در نظر گرفته می‌شده است.