اثر تنش پسماند فشاری بر مقاومت به سایش پرههای کمپرسور توربین گاز IGT25+ از جنس فولاد 1.4923
نویسندگان
1 دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین
2 پژوهشگاه مواد و انرژی
3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
4 دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج
doi
10.52547/mme.22.3.167چکیده
فولاد ضد زنگ 1.4923 یکی از گزینههای ساخت پرههای کمپرسور توربین گاز ایرانی و درحال ارتقاء IGT25+ است. از آنجا که سایش در قطعات توربینی یک مکانیزم مخرب بوده و در سایه دیگر مکانیزمهای آسیب زا قرار میگیرد و مقالات بسیار کمی در این حوزه موجود است، در این تحقیق نقش تنش پسماند ناشی از ساچمه کوبی بر مقاومت در برابر سایش فولاد 1.4923 بررسی شد. برای ایجاد تنش پسماند فشاری از عملیات ساچمه کوبی در زمانهای 5، 10، 15 و 20 دقیقه استفاده شد. بررسیهای ریزساختاری به وسیله میکروسکوپهای نوری (OM) و الکترونی روبشی (SEM) نشان دادند که با افزایش زمان ساچمهکوبی، ضخامت ناحیه تغییر فرم پلاستیک افزایش مییابد؛ طوری که ناحیه تغییر فرم پلاستیک را میتوان به سه ناحیه تغییر فرم پلاستیک شدید، تغییر فرم پلاستیک معمولی و ناحیه متاثر از تغییر فرم پلاستیک تقسیم بندی نمود. محاسبات روی نتایج تفرق پرتو ایکس (XRD) نشان داد که با افزایش زمان ساچمه کوبی، میزان تنش پسماند فشاری تا 694 مگاپاسکال افزایش مییابد. با افزایش تنش پسماند فشاری در سطح نیز، مقاومت به سایش نمونهها با توجه به افزایش چگالی نابجاییها و خرد شدن دانهها، تا میزان 90 درصد افزایش یافت. بررسی سطوح سایشی به وسیله SEM نشان داد که مکانیزم سایشی در نمونهها سایش چسبان اکسیدی است و افزایش تنش پسماند نمونهها سبب انتقال رژیم سایشی به سایش خراشان ملایم همراه با پدیدار شدن مناطق کندگی شد.