تبیین اثرات زلزله بر ساختمانهای مسکونی مناطق روستایی بخش شُنبه و طسوج
نویسندگان
1 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر
2 استاد جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام (ره)، شهرری، ایران
doi
چکیده
قرارگیری 90 درصد خاک کشور بر روی نوار زلزله و اختصاص 6 درصد از تلفات لرزهای دنیا به ایران که نشان از تهدید بالای مخاطرات طبیعی و آسیبپذیری بالای مناطق کشور دارد، اهمیت توجه به مطالعات لرزهای و زمینساختی را بسیار مهم و دوچندان مینماید. بر همین اساس تجربههای سنگین زلزلههای اخیر از یک سو تلفات ناگوار حاصل از زمینلرزه بهویژه در مناطق روستایی از سوی دیگر موجب گردید تا پژوهش حاضر با توجه به تلفات جانی زلزله اخیر بخش شٌنبه و طسوج (بیش از 40 کشته و 900 مجروح) و تخریب بیش از 2000 واحد مسکونی روستایی، اهتمام ورزد تا برای نخستینبار در چارچوبی جامع ضمن تشریح و بررسی زلزله بخش شُنبه و طسوج، باهدف تبیین آسیبپذیری لرزهای در ساختمانهای مسکونی مناطق روستایی بخش ُشنبه و طسوج، در راستای کاهش آسیبپذیری کالبدی ابنیه و منازل مسکونی مناطق روستایی و ارائه راهکارهای مناسب در جهت کاهش خطرپذیری این مناطق گام بردارد. بر همین اساس این پژوهش کاربردی، با روشی تحلیلی- توصیفی و تکیه بر مطالعات اسنادی و مشاهدات میدانی به انجام رسید. یافتههای پژوهش ضمن نشان دادن تخریب تعداد 32 آبادی تحت تأثیر زلزله، گویای این مطلب بود که بیشترین اثرات مخرب زلزله بر سقف و دیوارهای منازل مسکونی وارد آمده است. نتایج حاصل از برداشتهای میدانی در بخش شنبه و طسوج که حاکی از کیفیت نازل و بسیار پایین مصالح بکار رفته، طراحی بسیار نامناسب ساختمانها و آسیبپذیری و شکنندگی ساختمانهای روستایی است نشان داد که فراوانی خاک، سنگ و تیرهای چوبی در محل و ضعف بنیه اقتصادی خانوادهها باعث گردیده تا مصالح مقاوم آنگونه که باید و شاید در ساختمانها به کار نرود و گچ، کاهگل، خشت، سنگ، چوب، حصیر، تخته و تیرآهن بهعنوان عمدهترین مصالح مصرفی روستاهای این منطقه در ابنیه و منازل مسکونی به کار روند. در پایان ضمن تأکید ویژه بر ضرورت توجه بیشتر مجریان و برنامهریزان امر ساختمان به آییننامهها و ضوابط مقررات ملی ساختمان (بهویژه در مبحث زلزله)، جهت کاستن از خسارات و عواقب سنگین زمینلرزه در استان بوشهر پیشنهاداتی نیز ارائه گردید.