تحلیل سیر سفر خیالی بر مبنای نظریه «سفر قهرمان درون» پیرسون و کی مار
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه قم
2 دانشجوی دوره دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه قم
doi
چکیده
در قرن بیستم همزمان با تحول در خوانش آثار ادبی، در قرن بیستم همزمان با تحول در خوانش آثار، نظریههای روانشناختی، با هدف بازنمایی چگونگی تکوین شخصیتهای داستان ارائه شد؛ که از رهگذر همین فرایند؛ یکی از این نظریهها، نظریهی کهنالگوی «سفر قهرمان درون» است که کارول پیرسون و هیوکی کیمار با تلفیق آرای یونگ با نظریههای اسطورهشناختی، در این جهت، ارائه دادند. بر مبنای این نظریه سفر قهرمان برای رسیدن به فردیت ضمن عبور از سه مرحله با دوازده کهنالگو روبهرو میگردد؛ که پشت سرنهادن هر یک از این کهنالگوها نقش بارزی در تعالی و کمال او دارند داستان «گنبد فیروزه» ازجمله داستانهای هفتپیکر نظامی گنجهای است که با داشتن قابلیت مطالعاتی بر اساس نقد کهنالگوی «سفر قهرمان درون»، قابلبررسی است. در این داستان، طبق نقد کهنالگویی مطرحشدهی پیرسون و کی مار، قهرمان داستان «ماهان»، پس از گذر از دنیای عادی، به سرزمین ناشناختهای تشرف مییابد و رهاورد آن شخصیت دگرگونهای است که در خضر نبی تجلی مییابد. ازاینروی در این مقاله کوشش میشود، ضمن تطبیق مراحل گذر قهرمان از مراحل مختلف «کهنالگوی سفر قهرمان پیرسون و کیمار» در داستان «ماهان کوشیار»، میزان این انطباق و همچنین نقشهایی که هر یک از شخصیتها در این داستان ایفا میکنند بر اساس این نقد، بررسی گردد.
