نقد و بررسی تطبیقی کارکرد نمادین شیر و گاو

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی

doi
چکیده

نمادگرایی برای بیان مفاهیم در طی زمان‌ها و قرون شکل گرفته و در تفکرات و رؤیاهای نژادهای مختلف جای گرفته است و درفراسوی مرزهای ارتباطی جای دارد. نماد، اندیشه را برمی‌انگیزد و انسان را به گسترة اندیشه بدون گفتار رهنمون می‌کند. تاریخ نماد نشان می‌دهد که هر چیز می‌تواند ارزش نمادین پیدا کند، مانند مظاهر طبیعت (سنگ‌ها، گیاهان، جانوران، کوه‌ها و دره‌ها، خورشید و ماه، باد، آب، آتش) یا حتی اشکال مجرد (اعداد، مثلث، مربع و دایره). در حقیقت همه جهان یک نماد بالقوه است. انسان با تمایلی که به آفرینش نمادها دارد، اشیاء و اشکال و جانوران را به نماد تبدیل می‌کند؛ به این وسیله اهمیت روان‌شناسی بسزایی به آنها می‌دهد و آنها را در هنر بصری خود بیان می‌کند(لایافه، 1352: 364). شیر و گاو از جملة حیواناتی هستند که در فرهنگ­های مختلف کارکردهای نمادین دارند. بررسی منشأ و نوع این کارکردهای نمادین نه تنها در شناخت هرچه بیشتر تمدن­ها و فرهنگ­ها مؤثر خواهد بود، بلکه سیر فکری مشترک آنها را نیز نشان خواهد داد. بر این اساس، در پژوهش حاضر به بررسی تطبیقی کارکردهای نمادین شیر و گاو در تمدن­های متعدد می­پردازیم و عناصر مشترک و وجوه اختلاف آنها را از نظر نمادشناسی تبیین می­کنیم.

کلیدواژه‌ها