فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمان از موضوعاتی است که در سنّت الهیات مسیحی به‌گونۀ مفصل مورد بحث قرار گرفته است. آگوستین نیز، در مقام الهی‌دانی برجسته، در آثار خود به‌طورِ مفصل به بحث زمان پرداخته است. او بحث خود را برمبنایِ دو بند از کتاب مقدس (حکمت یشوع و سِفرپیدایش) سامان می‌دهد که در یکی بر دفعی‌بودن و در دیگری بر تدریجی‌بودن آفرینش تأکید شده است. ظاهر این دو بند به دو رویکرد متقابل دربارۀ آفرینش اشاره دارد که زمان در آن نقش محوری دارد و قابل‌جمع‌شدن باهم نیستند. در پژوهش حاضر، با استفاده از شیوۀ توصیفی-تحلیلیِ آثار آگوستین، به دنبال پاسخ این پرسش هستیم که، اولاً، او چگونه آفرینش را ذیل این دو بند تبیین می‌کند و، ثانیاً، نگاه او به زمان، باتوجه‌به این دو بند، چیست؟ با بررسی آثار آگوستین می‌توان دریافت که، ظاهراً، او مشکل دفعی‌بودن آفرینش را با توسل به نظریۀ «عقول بذری» حل می‌کند و هم‌زمان نیز تدریجی‌بودن آن را، باتوجه‌به بستری به نام «زمان»، به‌مثابۀ مؤلفۀ ظاهرکنندۀ عقول بذری تبیین می‌کند اما، درنهایت، مشخص می‌شود که او، با انکار زمان به‌مثابۀ امری خارجی و واقعی، در تبیین آفرینشِ تدریجی با چالشی جدی مواجه است و توفیقی در تبیین آفرینش، باتوجه‌به ضعف در مسئلۀ زمان، نمی‌یابد و دچار تناقض می‌شود.