سنگ‌شناسی و ژئوشیمی سنگ‌های مافیک و گرانیت‌ نوع A شاه‌آشان‌داغ در شمال خاوری خوی، شمال باختری ایران

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر، اهر، ایران.

4 سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران.

doi
10.22071/gsj.2010.55342
چکیده

توده شاه‌آشان داغ در شمال باختری ایران و در حدود20 کیلومتری شمال خاوری شهرستان خوی واقع شده و بخشی از پهنه ماکو- تبریز است. این توده با مساحتی حدود 60 کیلومتر مربع سنگ‌های مربوط به پرمین را قطع کرده است و خود توسط رسوبات سخت شده الیگو- میوسن (سازند قم) پوشیده می‌شود. توده شاه‌آشان‌داغ از سنگ‌های گابرو و آلکالی-  فلدسپار‌گرانیت پدید آمده است. وجود بافت‌های پورفیری و گرانوفیری نشانگر ‌ژرفای کم و بافت پرتیتی نشانگر شرایط هیپرسولووس در زمان تشکیل این گرانیت است. سنگ‌های مافیک غنی‌شدگی نسبی از LREEs نسبت به HREEs دارند. همچنین غنی‌شدگی نسبی از LILEs و تهی‌شدگی از عناصر HFSEs (بجز (Nb, Ta, Hf  را دارند. بی‌هنجاری‌های مثبت Nb,  Ta  که ویژگی بازالت‌های میان اقیانوسی نوع پلوم است نیز در سنگ‌های مافیک منطقه دیده می‌شود. توده‌های مافیک ماهیت تولئیتی داشته و از یک منشأ گوشته‌ای غنی شده و در ارتباط با پلوم گوشته‌ای حاصل شده‌اند.سنگ‌های گرانیتی شاه‌آشان‌داغ ماهیت نیمه قلیایی با پتاسیم بالا، متاآلومینیوس تا پرآلومینیوس و پرآلکالن ضعیف دارد و به طور نسبی از LILEs  بویژه Rb و Th غنی هستند. این سنگ‌های گرانیتی از عناصر Eu, Sr, Nb, Ba و Ti فقیرند که این ویژگی‌ها می‌تواند نشانگر منشأ گرفتن آنها از مذاب‌های پوسته‌ای باشد.