بررسی امکان تقلیل اثرات تنش آبی در گیاه آفتابگردان(Helianthus annus L.) با استفاده از ورمی‌کمپوست و زئولیت

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22067/jag.v10i1.50765
چکیده

به منظور بررسی امکان تقلیل اثر تنش‌کم آبی به کمک ورمی‌کمپوست و زئولیت (کلینوپتیلولیت) بر برخی خصوصیات کمی و کیفی در گیاه آفتابگردان(Helianthus annus L.) آزمایشی به‎صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در دانشگاه تربیت مدرس در سال زراعی 90-1389 اجراشد. تیمار تنش‌کم‌آبی در سه سطح، شاهد، :S1 50 درصد تخلیه رطوبتی،:S2 60 درصد تخلیه رطوبتی و S3 70 درصد تخلیه رطوبتی و چهار تیمار تغذیه تلفیقی شامل شاهدF1 (0 درصد ورمی‌کمپوست + تأمین100درصد نیتروژن مورد نیاز گیاه از‌ کود شیمیایی اوره + 175 درصد زئولیت)، F2 (تأمین 25 درصد نیتروژن مورد نیاز ‌گیاه توسط ورمی‌کمپوست + تأمین 75 درصد نیتروژن مورد نیاز‌ گیاه توسط کود شیمیایی اوره + 150 درصد زئولیت)، F3 (تأمین 50 درصد نیتروژن مورد نیاز‌ گیاه توسط ورمی‌کمپوست + تأمین 50 درصد نیتروژن مورد نیاز‌ گیاه از کود شیمیایی اوره + 125 درصد زئولیت) و F4 (تأمین 75 درصد نیتروژن مورد نیاز ‌گیاه توسط ورمی‌کمپوست + تأمین 25 درصد نیتروژن مورد نیاز‌ گیاه از کود شیمیایی اوره + 100 درصد زئولیت) بود. نتایج آزمایش نشان داد که تنش‌کم آبی (S2 و S3) باعث کاهش معنی‌دار عملکرد دانه نسبت به شاهد شد، به‌طوری‌که سطح اول تنش نسبت به شاهد کاهشی 31 درصدی و نسبت به سطح دوم تنش کاهشی 50 درصدی داشت. همچنین تنش‌کم آبی (S2 و S3) باعث کاهش معنی‌دار عملکرد بیولوژیک، درصد روغن و عملکرد روغن نسبت به شرایط بدون تنش‌کم آبی‌گردید ‌که با بررسی اثرات متقابل مشاهده شد که این‌کاهش‌ها در تیمار تغذیه تلفیقی، سطح F4 (S2F4 و S3F4) نسبت به سه سطوح دیگر‌کمتر بود. در بررسی صفات بیوشیمیایی این نتیجه بدست ‌آمد که تنش خشکی سبب کاهش کلروفیل a ، کلروفیل b، کلروفیل کل و افزایش پرولین شد. در نهایت، می‌توان تأمین 75 درصد نیتروژن مورد نیاز گیاه از طریق ورمی‌کمپوست و 25 درصد باقی‌مانده توسط ‌کود شیمیایی اوره به‌همراه 100درصد زئولیت را به عنوان بهترین سطح تیمار مورد بررسی، در شرایط تنش‌کم آبیاری در این تحقیق مشخص نمود.